İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Sohbet Botu (Chatbot) Nedir?

İngilizce: Chatbot

Yayın: · Son güncelleme:

Sohbet Botu (Chatbot) Nedir? Kısaca

Sohbet botu (chatbot), kullanıcıyla doğal dilde yazılı ya da sesli konuşma yürüten, soruları cevaplayan ve basit işlemleri yapabilen yazılımdır. Bugün birçoğu büyük dil modelleriyle çalışır.

Sohbet Botu nedir?
İçindekiler
  1. Türleri
  2. Nasıl çalışır?
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Sohbet botu, insanlarla konuşma biçiminde etkileşim kuran bir programdır. Banka uygulamalarındaki yardım asistanları, e-ticaret sitelerindeki canlı destek pencereleri ve genel amaçlı yapay zekâ asistanları bu kapsama girer.

Türleri

  • Kural tabanlı botlar: Önceden yazılmış soru-cevap akışlarıyla çalışır. "Bakiye için 1'e bas" mantığına benzer. Öngörülebilirdir ama esnek değildir.
  • Yapay zekâ destekli botlar: Büyük dil modelleri ile çalışır; serbest yazılmış soruları anlayabilir, akıcı cevaplar üretebilir.
  • Hibrit botlar: Kritik işlemlerde kurallara, genel sorularda dil modeline dayanır.

Nasıl çalışır?

Yapay zekâ destekli bir bot genellikle şu parçalardan oluşur: botun rolünü belirleyen bir sistem promptu, şirket belgelerinden bilgi getiren bir arama katmanı (RAG), gerektiğinde hesap bilgisi gibi verileri çeken araçlar ve konuşma geçmişini tutan bir bellek.

Örnek

Varsayımsal bir sigorta şirketinin botuna "Kasko poliçemde cam hasarı var mı?" diye soruyorsun. Bot, poliçe belgelerinden ilgili maddeyi bulur, sade dille özetler ve ayrıntı için müşteri temsilcisine bağlanma seçeneği sunar.

Nelere dikkat etmeli?

  • Doğruluk: Yapay zekâ botları yanlış bilgiyi kendinden emin bir dille verebilir. Ücret, faiz, sözleşme şartı gibi konuları resmî belge ya da yetkiliyle doğrula.
  • Gizlilik: Şifre, kart numarası, doğrulama kodu gibi bilgileri hiçbir sohbet botuna yazma. Gerçek kurumlar bu bilgileri sohbetle istemez.
  • Dolandırıcılık: Sahte botlar ünlü markaları taklit edebilir; yalnızca resmî uygulama ve sitelerdeki botları kullan.
  • İnsan desteği: Karmaşık ya da önemli işlemlerde bir insana ulaşma yolu olup olmadığını kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Sohbet botları insanlarla konuştuğunu anlar mı?

Botlar dili istatistiksel kalıplarla işler; insan gibi bilinçli bir anlama sahip değildir. Akıcı cevaplar vermeleri her zaman doğru oldukları anlamına gelmez.

Sohbet botuna kişisel bilgilerimi yazmak güvenli mi?

Şifre, kart bilgisi ve doğrulama kodlarını asla yazma. Diğer kişisel bilgiler için hizmetin gizlilik politikasını incele ve gerekmeyen bilgiyi paylaşma.

İlgili terimler

Büyük Dil Modeli(Large Language Model)Büyük dil modeli (LLM), çok büyük miktarda metinle eğitilen ve bir metnin devamında hangi parçanın geleceğini tahmin ederek yazı üreten yapay zekâ modelidir. Sohbet asistanları, kod yardımcıları ve özetleme araçlarının temelinde bu modeller bulunur.Sistem Promptu(System Prompt)Sistem promptu, bir yapay zekâ sohbetinin başında modele verilen ve rolünü, üslubunu, kurallarını ve sınırlarını belirleyen arka plan talimatıdır. Kullanıcı mesajlarından önce gelir ve tüm konuşmanın çerçevesini çizer.Yapay Zekâ Ajanı(AI Agent)Yapay zekâ ajanı (AI agent), bir hedef verildiğinde görevi adımlara bölen, araç ve hizmetleri kullanarak bu adımları kendisi yürüten, sonuçlara göre planını güncelleyen yapay zekâ sistemidir. Genellikle bir büyük dil modeli üzerine kurulur.Doğal Dil İşleme(Natural Language Processing)Doğal dil işleme (NLP), bilgisayarların insan dilini yazılı ya da sözlü olarak anlamasını, işlemesini ve üretmesini sağlayan yapay zekâ ve dilbilim alanıdır.RAG(Retrieval-Augmented Generation)RAG (Retrieval-Augmented Generation, erişimle zenginleştirilmiş üretim), bir dil modelinin soruyu cevaplamadan önce bir belge koleksiyonunda ilgili bölümleri bulup bu bölümlere dayanarak yanıt yazmasını sağlayan yöntemdir. Modeli yeniden eğitmeden kendi belgeleriniz hakkında soru sormanızı sağlar.Poliçe(Insurance Policy)Poliçe, sigorta sözleşmesinin varlığını ve şartlarını gösteren, sigorta şirketinin düzenleyip sigorta ettirene verdiği belgedir. Teminatlar, prim, süre, muafiyet ve istisnalar poliçede yazılıdır.