XML Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
XML Nedir? Kısaca
XML (Extensible Markup Language), verileri kullanıcı tarafından tanımlanan etiketler arasında hiyerarşik biçimde saklayan, hem insan hem makine tarafından okunabilen bir işaretleme dilidir.
XML, veriyi açılış ve kapanış etiketleri arasına yazarak düzenleyen bir işaretleme dilidir. HTML'e benzer, ama etiketleri önceden belirlenmiş değildir; ihtiyaca göre siz tanımlarsınız.
XML nedir?
W3C tarafından 1998'de standart hâline getirilen XML, farklı sistemlerin ortak bir dilde veri alışverişi yapması için tasarlandı. Bir XML belgesinde her veri parçası anlamlı bir etiketle sarılır.
Varsayımsal bir ürün kaydı:
<urun kod="A42">
<ad>Çelik Termos</ad>
<fiyat para="TRY">450</fiyat>
<stok>12</stok>
</urun>
Buradaki kod ve para ifadeleri birer özniteliktir (attribute). Her açılan etiketin kapanması, büyük-küçük harfin tutarlı olması ve belgede tek bir kök etiket bulunması zorunludur.
Nerelerde kullanılır?
XML, gündelik hayatta sanılandan daha yaygındır. Türkiye'de e-Fatura belgeleri UBL-TR adı verilen XML tabanlı bir biçimde düzenlenir.
Sitelerin arama motorlarına sunduğu site haritası (sitemap.xml) ve RSS beslemeleri de XML'dir. Word ve Excel'in .docx ve .xlsx dosyaları aslında içinde XML dosyaları bulunan sıkıştırılmış paketlerdir. SOAP web servisleri de mesajlarını XML ile taşır.
XML dosyası nasıl açılır, JSON ile farkı ne?
Bir XML dosyasını herhangi bir metin editörüyle ya da tarayıcıyla açabilirsiniz. Tarayıcılar etiketleri ağaç yapısında gösterir. Excel de bazı XML dosyalarını tablo olarak içe aktarabilir.
JSON ile karşılaştırıldığında XML daha uzun ve ayrıntılıdır. Buna karşılık şema (XSD) ile sıkı doğrulama, öznitelik desteği ve köklü kurumsal araç ekosistemi gibi avantajlar sunar. Yeni bir web API'si için JSON daha yaygındır; resmî belge ve kurumsal veri alışverişinde XML güçlü konumunu korur.
Sıkça Sorulan Sorular
e-Fatura XML dosyasını nasıl görüntülerim?
XML dosyası tek başına ham veri içerdiği için düz metin olarak görünür. Faturayı okunaklı biçimde görmek için entegratörünüzün ya da GİB'in sunduğu görüntüleme araçlarını kullanabilirsiniz.
XML ile HTML aynı şey mi?
Hayır, HTML web sayfalarını göstermek için önceden tanımlı etiketler kullanır. XML ise veriyi taşımak ve saklamak içindir ve etiketlerini kullanıcı belirler.