Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi Nedir?
İngilizce: Volatility-Based Measure System
Yayın: · Son güncelleme:
Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi Nedir? Kısaca
Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi (VBTS), Borsa İstanbul'un olağan dışı fiyat ve hacim hareketi gösteren paylara, önceden belirlenmiş ölçütlere göre otomatik ve kademeli işlem tedbirleri uyguladığı sistemdir.
İçindekiler
Volatilite Bazlı Tedbir Sistemi, kısaca VBTS, Borsa İstanbul'un pay piyasasında aşırı oynaklık gösteren hisselere otomatik olarak işlem kısıtlamaları getiren gözetim aracıdır. Sistem, insan müdahalesi olmadan önceden tanımlanmış ölçütlerle çalışır.
Volatilite bazlı tedbir sistemi nedir?
VBTS, bir payın fiyat ve işlem verilerini belirli kriterlere göre izler. Kriterler aşıldığında pay, kademeli tedbirlerden birine alınır ve bu durum işlem günü sonunda KAP'ta duyurulur. Tedbirin başlangıç ve bitiş tarihleri de duyuruda yer alır.
Tedbir aşamaları
Kaynaklarda yer alan genel yapıya göre tedbirler aşağı yukarı şu sırayla ağırlaşır ve bir üst aşamada alt aşamadaki tedbirler de sürer:
- Açığa satış ve kredili işlem yasağı
- Brüt takas
- Tek fiyat yöntemiyle işlem
- Emir paketi ve internet emir kanalına ilişkin kısıtlamalar gibi ek tedbirler
Her aşamanın süresi, kriterleri ve sırası Borsa İstanbul tarafından değiştirilebilir. Güncel kuralları Borsa İstanbul ve KAP duyurularından kontrol etmelisin.
Neden uygulanır?
Amaç, spekülatif fiyat hareketlerini yavaşlatmak, piyasa bozucu eylem riskini azaltmak ve yatırımcıyı korumaktır. Tedbir, şirketle ilgili olumsuz bir yargı anlamına gelmez; yalnızca işlem koşullarını değiştirir.
Nelere dikkat etmeli?
- Tedbirli paylarda likidite azalabilir; pozisyondan çıkmak zorlaşabilir.
- Brüt takasta satış için payın hesabında olması, alım için nakdin hazır bulunması gerekir.
- Kredili pozisyonun varsa tedbir, işlem planını doğrudan etkileyebilir.
Tedbirli bir payda işlem yapmadan önce KAP duyurusunu okumak ve sert fiyat hareketlerinin kayıp riskini hesaba katmak önemlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
VBTS tedbiri ne kadar sürer?
Her tedbir için başlangıç ve bitiş tarihleri KAP duyurusunda belirtilir. Kriterler yeniden sağlanırsa tedbir ağırlaşabilir ya da uzayabilir; güncel kuralları Borsa İstanbul'dan kontrol et.
Tedbir getirilen hisse kötü mü demektir?
Hayır. Tedbir, şirket hakkında bir değerlendirme değil, aşırı fiyat hareketi nedeniyle işlem koşullarının sıkılaştırılmasıdır. Yine de bu paylarda dalgalanma ve likidite riski yüksektir.