Tek Fiyat Yöntemi Nedir?

Tek fiyat yöntemi, alış ve satış emirlerinin bir süre boyunca işlem yapılmadan toplandığı, sonra hepsinin tek bir denge fiyatında eşleştirildiği alım satım yöntemidir. Borsa İstanbul'da açılış ve kapanış seanslarında, ayrıca bazı tedbirli ya da özel pazar paylarında kullanılır.

Tek fiyat yöntemi nedir?

Süreç üç adımdan oluşur:

1. Emir toplama: Yatırımcılar emir girer, değiştirir ya da iptal eder; işlem olmaz.
2. Fiyat belirleme: Sistem, en fazla miktarın işlem görebileceği fiyatı hesaplar. Eşitlik hâlinde borsa kurallarındaki ek ölçütler uygulanır.
3. Eşleştirme: Bu fiyattan ya da daha iyi fiyatlı emirler, belirlenen tek fiyattan gerçekleşir.

Karşıt yöntem sürekli müzayede'dir; orada emirler geldikçe eşleşir ve gün içinde çok sayıda farklı fiyat oluşur.

Nerede kullanılır?

• Açılış ve kapanış seansları
• Devre kesici tetiklendikten sonraki emir toplama
• Volatilite bazlı tedbir kapsamında tek fiyata alınan paylar
• Bazı düşük likiditeli pazarlar

Örnek

Varsayımsal bir payda emir toplama sonunda 10,00 TL'de 5.000 lot, 10,05 TL'de 8.000 lot, 10,10 TL'de 6.000 lot eşleşebilsin. Sistem en çok miktarı sağlayan 10,05 TL'yi seçer ve bu fiyata ya da daha iyisine verilmiş tüm uygun emirler 10,05 TL'den gerçekleşir.

Nelere dikkat etmeli?

Tek fiyatlı işlemde emrin hemen gerçekleşmez; sonucu emir toplama bitince görürsün. Tedbir nedeniyle tek fiyata alınan paylarda işlem fırsatı gün içinde sınırlı olabileceğinden likidite riski artar.