İçeriğe geç
parazade
Borsa

CBOE Nedir?

İngilizce: Chicago Board Options Exchange

Yayın: · Son güncelleme:

CBOE Nedir? Kısaca

CBOE (Chicago Board Options Exchange), 1973'te Chicago'da kurulan ve standartlaştırılmış hisse senedi opsiyonlarının borsada işlem gördüğü ilk borsa olarak bilinen, bugün Cboe Global Markets çatısı altında faaliyet gösteren ABD borsasıdır.

CBOE nedir?
İçindekiler
  1. CBOE nedir?
  2. VIX ile bağlantısı
  3. Türkiye'deki yatırımcı için önemi

CBOE, Chicago merkezli bir opsiyon borsasıdır. 1973'te kurulduğunda, opsiyonların standart sözleşmelerle ve merkezi takasla borsada işlem görmesinin önünü açmıştır. Bugün Cboe Global Markets adlı şirketin parçasıdır; bu şirket opsiyonun yanı sıra hisse senedi, vadeli işlem ve döviz piyasalarında da borsalar işletir.

CBOE nedir?

CBOE'den önce opsiyonlar çoğunlukla taraflar arasında, standart olmayan koşullarla yapılıyordu. CBOE, kullanım fiyatı, vade ve sözleşme büyüklüğü belli olan opsiyon kontratlarını getirerek piyasayı daha şeffaf ve likit hâle getirdi. Hisse senedi opsiyonlarının yanında S&P 500 gibi endekslere dayalı opsiyonlar da burada işlem görür.

VIX ile bağlantısı

Yatırımcıların "korku endeksi" olarak bildiği VIX endeksi, Cboe tarafından hesaplanır. VIX, S&P 500 opsiyon fiyatlarından türetilen ve önümüzdeki 30 gün için piyasanın beklediği oynaklığı gösteren bir göstergedir. Cboe ayrıca VIX'e dayalı vadeli işlem ve opsiyon ürünleri de sunar.

Türkiye'deki yatırımcı için önemi

CBOE'deki opsiyon fiyatları, oynaklık endeksleri ve put/call oranları gibi veriler küresel risk algısını izlemek için sıkça kullanılır. ABD opsiyon piyasasına yurt içinden erişim, yurt dışı işlem yapma imkânı sunan aracı kurumlar üzerinden olur. Opsiyonlar kaldıraçlı türev araçlardır: Alıcı ödediği primi tamamen kaybedebilir, satıcı ise çok büyük zararlara maruz kalabilir. Yurt dışı işlemlerde kur riski, vergi yükümlülükleri ve aracı kurumun yetkileri ayrıca kontrol edilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

CBOE ile CME arasındaki fark nedir?

Her ikisi de Chicago kökenli borsalardır. CBOE daha çok hisse senedi ve endeks opsiyonlarıyla bilinir; CME ise faiz, döviz, emtia ve endeks vadeli işlem kontratlarında öne çıkar.

VIX endeksini kim hesaplar?

VIX, Cboe tarafından S&P 500 endeks opsiyonlarının fiyatlarından hesaplanır. Piyasanın kısa vadeli oynaklık beklentisini yansıtır.

İlgili terimler

VIX Endeksi(VIX Index)VIX endeksi, S&P 500 opsiyon fiyatlarından hesaplanan ve piyasanın önümüzdeki 30 gün için beklediği oynaklığı yıllık yüzde olarak gösteren göstergedir. Belirsizlik ve korku arttığında yükseldiği için 'korku endeksi' olarak da anılır.Opsiyon(Option)Opsiyon, alıcısına bir prim karşılığında dayanak varlığı belirli bir fiyattan, belirli bir tarihte ya da tarihe kadar alma veya satma hakkı veren, satıcısına ise bu hakka karşı yükümlülük getiren türev sözleşmedir.CME(Chicago Mercantile Exchange)CME (Chicago Mercantile Exchange), ABD'nin Chicago kentinde kurulmuş, vadeli işlem ve opsiyon sözleşmelerinin işlem gördüğü büyük bir türev borsasıdır. Bugün CBOT, NYMEX ve COMEX'i de çatısı altında toplayan CME Group'un parçasıdır.Put Call Oranı(Put-Call Ratio)Put call oranı, belirli bir dönemde işlem gören satım (put) opsiyonu hacminin alım (call) opsiyonu hacmine bölünmesiyle bulunan orandır. Piyasa duyarlılığını ölçmek için kullanılan bir göstergedir.Hisse Senedi(Stock)Hisse senedi (pay), bir anonim şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymettir. Sahibine kârdan pay alma, genel kurulda oy kullanma ve yeni paylarda öncelik gibi haklar verir.S&P 500S&P 500, ABD borsalarında işlem gören yaklaşık 500 büyük şirketin performansını ölçen, piyasa değeri ağırlıklı hisse senedi endeksidir. ABD hisse piyasasının ve çoğu zaman küresel risk iştahının en çok izlenen göstergesi kabul edilir.