İçeriğe geç
parazade
Finans

Usulsüzlük Cezası Nedir?

İngilizce: Irregularity Penalty

Yayın: · Son güncelleme:

Usulsüzlük Cezası Nedir? Kısaca

Usulsüzlük cezası, vergi kanunlarının şekle ve usule ilişkin hükümlerine uyulmaması hâlinde kesilen cezadır. Vergi kaybı doğup doğmadığına bakılmaz; geç beyan, belge düzenlememe ya da defter kurallarına uymama gibi durumlarda uygulanır.

Usulsüzlük Cezası nedir?
İçindekiler
  1. Usulsüzlük cezası nedir?
  2. Türleri
  3. Örnek
  4. Nelere dikkat etmeli?

Usulsüzlük cezası, mükellefin vergi kanunlarındaki şekil ve usul kurallarına uymaması nedeniyle kesilen cezadır. Burada önemli olan devletin vergi kaybına uğrayıp uğramadığı değil, kurala uyulup uyulmadığıdır. Ceza, Vergi Usul Kanunu'nun 351-353. maddelerinde düzenlenir.

Usulsüzlük cezası nedir?

Örneğin beyannameyi geç vermek, defteri zamanında tasdik ettirmemek ya da fatura düzenlememek usulsüzlüktür. Bu fiiller vergi kaybına yol açsa da açmasa da cezalandırılabilir. Vergi kaybı da varsa, ayrıca vergi ziyaı cezası gündeme gelebilir.

Türleri

  • Birinci derece usulsüzlük: Beyannamenin süresinde verilmemesi, defterlerin tasdik ettirilmemesi gibi daha ağır şekil ihlalleri
  • İkinci derece usulsüzlük: Bildirimlerin geç yapılması, bazı kayıt kurallarına uyulmaması gibi görece hafif ihlaller
  • Özel usulsüzlük: Fatura, fiş, serbest meslek makbuzu gibi belgelerin verilmemesi ya da alınmaması, bazı bildirim ve belge saklama yükümlülüklerine uyulmaması

Ceza tutarları kanunda mükellefin sınıfına göre ayrı ayrı belirlenir ve her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir. Güncel tutarları Gelir İdaresi Başkanlığı'ndan kontrol et.

Örnek

Varsayımsal olarak bir işletme, satış yaptığı müşteriye fatura düzenlemezse vergi kaybı olmasa bile özel usulsüzlük cezasıyla karşılaşabilir. Belgeyi almayan alıcı da cezalandırılabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Belge düzenleme ve beyan sürelerine uymak, küçük ama tekrarlanan cezaların birikmesini önler.
  • Bazı durumlarda usulsüzlük cezası uzlaşma veya ceza indirimine konu olabilir; şartları güncel mevzuattan kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Vergi kaybı yoksa da usulsüzlük cezası kesilir mi?

Evet. Usulsüzlük cezası, vergi kaybından bağımsız olarak usul kurallarına uyulmaması nedeniyle kesilir.

Özel usulsüzlük cezası nedir?

Fatura ve fiş gibi belgelerin verilmemesi veya alınmaması ile bazı bildirim ve belge yükümlülüklerine uyulmaması hâlinde kesilen cezadır. Tutarları kanunda ayrıca belirlenir.

İlgili terimler

Vergi Ziyaı Cezası(Tax Loss Penalty)Vergi ziyaı cezası, mükellefin vergilendirmeyle ilgili ödevlerini zamanında yerine getirmemesi veya eksik yerine getirmesi yüzünden verginin zamanında ya da eksik tahakkuk etmesi hâlinde, kaybedilen vergi üzerinden kesilen cezadır.Uzlaşma(Tax Settlement)Uzlaşma, vergi hukukunda mükellef ile vergi idaresinin, tarh edilecek ya da edilmiş vergi ve cezalar üzerinde yargıya gitmeden anlaşmaya varmasıdır. Uzlaşılan tutar kesinleşir; mükellef bu tutar için dava açamaz.Fatura(Invoice)Fatura, satılan mal ya da yapılan hizmet karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere satıcı tarafından düzenlenip alıcıya verilen ticari ve vergisel belgedir. Vergi Usul Kanununda düzenlenir.Yeniden Değerleme Oranı(Revaluation Rate)Yeniden değerleme oranı, Vergi Usul Kanununa göre yurt içi üretici fiyat endeksindeki yıllık değişime dayanarak her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığınca ilan edilen ve birçok maktu vergi, harç ve ceza tutarının güncellenmesinde kullanılan orandır.Serbest Meslek Makbuzu(Freelance Receipt)Serbest meslek makbuzu, avukat, mali müşavir, mimar, doktor ya da serbest çalışan gibi serbest meslek erbabının mesleki faaliyetleri karşılığında yaptığı her tahsilat için düzenlediği belgedir.Gelir İdaresi Başkanlığı(Revenue Administration)Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Hazine ve Maliye Bakanlığı'na bağlı olarak vergi kanunlarının uygulanmasından, vergilerin tarh, tahakkuk ve tahsilinden ve mükellef hizmetlerinden sorumlu kamu kurumudur.