Ürün İhtisas Borsası Nedir?

Ürün ihtisas borsası, belirli tarım ürünlerinin fiziki ürünü taşımadan, elektronik kayıtlar üzerinden alınıp satılmasını sağlayan uzmanlaşmış bir borsadır. Türkiye'deki örneği Türkiye Ürün İhtisas Borsası A.Ş., kısaca TÜRİB'dir. Ticaret Bakanlığı'nın açıklamalarına göre TÜRİB 2018'de kurulmuş ve 2019'da faaliyete başlamıştır.

Ürün ihtisas borsası nedir, nasıl işler?

Sistem kabaca şöyle çalışır:

1. Üretici ya da tüccar ürününü bir lisanslı depoya teslim eder.
2. Ürünün kalitesi yetkili sınıflandırıcı tarafından belirlenir.
3. Depo, ürün karşılığında elektronik ürün senedi (ELÜS) oluşturur.
4. ELÜS, TÜRİB'de aracılar üzerinden alınıp satılır; ürün depoda kalırken mülkiyet el değiştirir.
5. Takas işlemleri Takasbank, elektronik kayıtlar ise Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) üzerinden yürütülür.

Sisteme konu ürünler arasında hububat, baklagiller, yağlı tohumlar, pamuk, fındık ve kuru meyve gibi ürünler bulunur. Kapsamdaki güncel ürün listesini Ticaret Bakanlığı ve TÜRİB'den kontrol et.

Ticaret borsasından farkı

Klasik ticaret borsalarında ürün satışları tescil edilir ve genellikle fiziki ürün ya da numune üzerinden işlem yapılır. Ürün ihtisas borsasında ise standart kalitede depolanmış ürünler elektronik senetlerle, ulusal ölçekte ve sürekli işlem görür.

Nelere dikkat etmeli?

• ELÜS fiyatları hasat dönemi, hava koşulları ve dünya fiyatlarına göre dalgalanabilir.
• İşlemler yalnız yetkili ürün piyasası aracıları üzerinden yapılabilir.
• Depolama ücretleri, komisyonlar ve vergi kuralları getiriyi etkiler; vergi uygulamaları için güncel mevzuatı kontrol et.