İçeriğe geç
parazade

Ticaret Borsası Nedir?

İngilizce: Mercantile Exchange

Yayın: · Son güncelleme:

Ticaret Borsası Nedir? Kısaca

Ticaret borsası, belirli bir bölgede tarım ve hayvancılık ürünleri başta olmak üzere malların alım satımının yapıldığı, tescil edildiği ve fiyatların belirlenip ilan edildiği kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşudur.

Ticaret Borsası nedir?
İçindekiler
  1. Ticaret borsası nedir, ne işe yarar?
  2. Menkul kıymet borsasından farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Ticaret borsası, bölgesel ölçekte buğday, arpa, mısır, pamuk, fındık, canlı hayvan gibi ürünlerin alım satımının yapıldığı ya da yapılan satışların kayda alındığı kuruluştur. Türkiye'de ticaret borsaları, 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu çerçevesinde kurulan, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) çatısı altında yer alır.

Ticaret borsası nedir, ne işe yarar?

Ticaret borsalarının başlıca işlevleri şunlardır:

  • Tescil: Borsa kapsamındaki ürünlerin satışları kayda alınır.
  • Fiyat oluşumu ve ilanı: Günlük işlem fiyatları belirlenir ve yayımlanır; bu fiyatlar piyasa için referans olur.
  • Satış salonları: Alıcı ve satıcılar belirli saatlerde bir araya gelerek numuneler üzerinden işlem yapabilir.
  • Laboratuvar hizmetleri: Ürünlerin kalite analizi yapılabilir.
  • Belge düzenleme: Ürünün menşei ve fiyatı gibi konularda belgeler verilir.

Menkul kıymet borsasından farkı

Borsa İstanbul gibi menkul kıymet borsalarında hisse senedi, tahvil gibi finansal araçlar işlem görür. Ticaret borsalarında ise fiziki mallar, özellikle tarım ürünleri konu edilir. Lisanslı depolardaki ürünlerin elektronik senetlerle ulusal ölçekte işlem gördüğü yer ise Türkiye Ürün İhtisas Borsası'dır.

Nelere dikkat etmeli?

  • Ticaret borsası fiyatları bölgeden bölgeye ve kaliteye göre farklılık gösterebilir.
  • Tescil zorunluluğu, ücretler ve kapsamdaki ürünler borsaya göre değişebilir; güncel kuralları ilgili borsadan öğren.
  • Ticaret borsaları yatırımcıya getiri sağlayan bir ürün değil, ticaretin kayıt ve fiyat altyapısıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ticaret borsası ile Borsa İstanbul aynı şey mi?

Hayır. Borsa İstanbul'da hisse senedi ve tahvil gibi finansal araçlar işlem görür. Ticaret borsalarında ise ağırlıklı olarak tarım ve hayvancılık ürünlerinin alım satımı yapılır ve tescil edilir.

Ticaret borsası fiyatları neden önemlidir?

Bu fiyatlar bölgedeki ürün piyasası için referans oluşturur. Üreticiler, tüccarlar ve kamu kurumları fiyat takibi ve resmî işlemlerde bu verilerden yararlanır.

İlgili terimler

Ürün İhtisas Borsası(Commodity Exchange)Ürün ihtisas borsası, lisanslı depolara teslim edilen tarım ürünlerini temsil eden elektronik ürün senetlerinin ve bunlara dayalı sözleşmelerin alınıp satıldığı uzmanlaşmış borsadır. Türkiye'de bu görevi Türkiye Ürün İhtisas Borsası (TÜRİB) yürütür.Emtia Borsası(Commodity Exchange)Emtia borsası, altın, petrol, doğal gaz, metaller ve tarım ürünleri gibi standartlaştırılmış hammaddelerin spot ya da vadeli sözleşmelerle alınıp satıldığı organize piyasadır.Tarım Emtiaları(Agricultural Commodities)Tarım emtiaları, buğday, mısır, soya fasulyesi, kahve, kakao, şeker, pamuk ve canlı hayvan gibi tarım ve hayvancılık kaynaklı standart ürünlerdir. Spot piyasalarda ve vadeli işlem borsalarında alınıp satılırlar.Lisanslı Depo(Licensed Warehouse)Lisanslı depo, Ticaret Bakanlığı'ndan lisans almış, tarım ürünlerini standartlara uygun biçimde depolayan ve teslim alınan ürün karşılığında elektronik ürün senedi (ELÜS) düzenleyen depo işletmesidir.Borsa İstanbul(Borsa Istanbul)Borsa İstanbul, Türkiye'nin tek borsası olarak hisse senedi, borçlanma aracı, türev ürün ve kıymetli maden işlemlerinin düzenli ve şeffaf biçimde yapıldığı organize piyasaları işleten anonim şirkettir.Menkul Kıymet(Security)Menkul kıymet, sahibine ortaklık ya da alacak hakkı veren, misli nitelikte ve seri hâlinde çıkarılan, devredilebilir yatırım aracıdır. Hisse senedi ve tahvil en bilinen örnekleridir.Hisse Senedi(Stock)Hisse senedi (pay), bir anonim şirketin sermayesindeki ortaklık payını temsil eden menkul kıymettir. Sahibine kârdan pay alma, genel kurulda oy kullanma ve yeni paylarda öncelik gibi haklar verir.