İçeriğe geç
parazade
Finans

Uluslararası Para Fonu Nedir?

İngilizce: International Monetary Fund

Yayın: · Son güncelleme:

Uluslararası Para Fonu Nedir? Kısaca

Uluslararası Para Fonu (IMF), uluslararası para sisteminin istikrarını korumak, üye ülkelerin ekonomilerini izlemek ve ödemeler dengesi sorunu yaşayan ülkelere koşullu finansman sağlamak amacıyla kurulmuş uluslararası kuruluştur.

Uluslararası Para Fonu nedir?
İçindekiler
  1. Uluslararası Para Fonu nedir?
  2. Stand-by anlaşması ve koşulluluk
  3. Eleştiriler

Uluslararası Para Fonu, İngilizce kısaltmasıyla IMF, 1944'teki Bretton Woods Konferansı'nda temelleri atılan ve merkezi Washington'da bulunan uluslararası bir kuruluştur. Dünyanın neredeyse tüm ülkeleri üyedir; Türkiye de 1947'den beri IMF üyesidir.

Uluslararası Para Fonu nedir?

IMF'nin temel amacı küresel para ve finans sisteminin düzgün işlemesine yardımcı olmaktır. Bunun için üç ana iş yapar:

  • Gözetim: Üye ülkelerin ekonomilerini izler, düzenli raporlar ve küresel ekonomik görünüm tahminleri yayımlar.
  • Finansman: Döviz sıkıntısı ya da ödemeler dengesi krizi yaşayan ülkelere kredi verir.
  • Teknik destek: Vergi, bütçe, merkez bankacılığı ve istatistik konularında kapasite geliştirme desteği sağlar.

Üyeler IMF'ye kotalarına göre katkı yapar; oy ağırlıkları da büyük ölçüde bu kotalara bağlıdır. IMF ayrıca özel çekme hakkı (SDR) adı verilen uluslararası bir rezerv varlığını da yönetir.

Stand-by anlaşması ve koşulluluk

IMF kredileri genellikle koşulludur. Kredi alan ülke, bütçe açığını azaltmak, para politikasını sıkılaştırmak ya da yapısal reformlar yapmak gibi taahhütlerde bulunur. En bilinen kredi türlerinden biri stand-by anlaşmasıdır. Türkiye geçmişte IMF ile çeşitli stand-by anlaşmaları imzalamış, son anlaşma 2000'li yıllarda sona ermiştir.

Eleştiriler

IMF programları, sert kemer sıkma politikalarını dayatmakla, büyümeyi yavaşlatmakla ve gelişmiş ülkelerin oy ağırlığının yüksek olmasıyla eleştirilir. Destekçiler ise IMF'nin kriz dönemlerinde başka kaynak bulamayan ülkeler için son başvuru mercii olduğunu vurgular.

Sıkça Sorulan Sorular

IMF ile Dünya Bankası aynı kuruluş mu?

Hayır. İkisi de Bretton Woods sisteminden doğmuştur ama görevleri farklıdır. IMF para sistemi istikrarı ve ödemeler dengesi sorunlarıyla, Dünya Bankası ise kalkınma projelerinin finansmanıyla ilgilenir.

IMF kredisi almak ne anlama gelir?

Bir ülkenin döviz ihtiyacını karşılamak için IMF'den koşullu borç alması demektir. Ülke karşılığında belirli ekonomik politika taahhütlerinde bulunur ve uygulama IMF tarafından izlenir.

İlgili terimler

Bretton Woods Sistemi(Bretton Woods System)Bretton Woods sistemi, 1944'te kurulan ve ABD dolarını sabit fiyattan altına, diğer para birimlerini de ayarlanabilir sabit kurlarla dolara bağlayan uluslararası para düzenidir. 1970'lerin başında sona ermiştir.Ödemeler Dengesi(Balance of Payments)Ödemeler dengesi, bir ülkede yerleşik kişi ve kurumların belirli bir dönemde yurt dışında yerleşik olanlarla yaptığı mal, hizmet, gelir, transfer ve finansal işlemlerin tamamını sistematik olarak gösteren istatistiksel tablodur.Kemer Sıkma(Austerity)Kemer sıkma, devletin bütçe açığını ve kamu borcunu azaltmak amacıyla kamu harcamalarını kısması, vergileri artırması ya da her ikisini birlikte uyguladığı daraltıcı maliye politikasıdır.Borç Krizi(Debt Crisis)Borç krizi, bir ülkenin, kamu kurumlarının ya da özel sektörün borçlarını zamanında ödeyemez veya yeni borçla çeviremez hâle gelmesi sonucu ortaya çıkan ve genellikle kur, faiz ve büyüme üzerinde ağır etkiler yaratan finansal krizdir.Döviz(Foreign Currency)Döviz, bir ülkenin kendi parası dışındaki yabancı paraları ve bu paralar cinsinden düzenlenmiş çek, havale gibi ödeme araçlarını ifade eder. Türkiye için ABD doları, euro ve sterlin en bilinen dövizlerdendir.Kamu Görevlisi(Public Servant)Kamu görevlisi, devletin ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürüttüğü kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerini yerine getiren kişidir. Memurlar en bilinen kamu görevlisi grubudur.