İçeriğe geç
parazade

Üçgen Arbitraj Nedir?

İngilizce: Triangular Arbitrage

Yayın: · Son güncelleme:

Üçgen Arbitraj Nedir? Kısaca

Üçgen arbitraj, üç farklı para birimi arasındaki kurların birbiriyle tutarsız olduğu anlarda, sırayla üç döviz işlemi yaparak başlangıç para biriminde risksiz kazanç elde etmeye çalışma yöntemidir.

Üçgen Arbitraj nedir?
İçindekiler
  1. Üçgen arbitraj nedir, nasıl hesaplanır?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Üçgen arbitraj (triangular arbitrage), üç para birimi arasındaki çapraz kurun, diğer iki kurdan hesaplanan değerden farklı olduğu kısa anlardan yararlanmaktır. Yatırımcı A para birimini B'ye, B'yi C'ye, C'yi yeniden A'ya çevirir. Kurlar tutarsızsa döngünün sonunda başlangıçtan daha fazla A elde edilir.

Üçgen arbitraj nedir, nasıl hesaplanır?

Döviz piyasasında kurlar birbirine bağlıdır. Örneğin EUR/TRY kuru, kabaca EUR/USD ile USD/TRY kurlarının çarpımına eşit olmalıdır. Buna çapraz kur denir:

Teorik EUR/TRY = EUR/USD × USD/TRY

Piyasadaki EUR/TRY kotasyonu bu teorik değerden belirgin biçimde saparsa, ucuz olan yönden alıp pahalı olan yönden satarak fark yakalanabilir. Arbitrajcıların bu işlemleri, sapmayı çok kısa sürede ortadan kaldırır.

Örnek

Tamamen varsayımsal rakamlarla: EUR/USD = 1,10, USD/TRY = 30,00 olsun; teorik EUR/TRY 33,00 eder. Piyasada EUR/TRY 33,20 olarak kote ediliyorsa:

  1. 33.000 TL ile 1.100 dolar alırsın.
  2. 1.100 doları 1.000 euroya çevirirsin.
  3. 1.000 euroyu 33,20'den satıp 33.200 TL elde edersin.

Komisyon ve alış-satış farkı yoksa kazanç 200 TL'dir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Gerçek piyasada bu fırsatlar milisaniyeler içinde kapanır; çoğunlukla bankalar ve yüksek frekanslı işlem yapan kurumlar yararlanır.
  • Alış-satış farkı, komisyon ve kayma, teorik kazancı genellikle tamamen yok eder.
  • Üç işlem aynı anda gerçekleşmezse kur aleyhe hareket edebilir ve arbitraj zarara dönebilir.
  • Kendini "garantili arbitraj" olarak tanıtan platformlara karşı dikkatli ol; bu söylem dolandırıcılıkta sık kullanılır.

Sıkça Sorulan Sorular

Üçgen arbitraj bireysel yatırımcı için mümkün mü?

Teoride mümkündür ama pratikte çok zordur. Fırsatlar son derece kısa sürer ve işlem maliyetleri bireysel yatırımcının ulaşabileceği küçük farkları genellikle aşar.

Çapraz kur ne demek?

İki para birimi arasındaki kurun, her birinin üçüncü bir para birimine (genellikle dolara) karşı kurları kullanılarak hesaplanmasıdır. Örneğin EUR/TRY, EUR/USD ile USD/TRY çarpılarak bulunabilir.

İlgili terimler

Arbitraj(Arbitrage)Arbitraj, aynı ya da birbirine denk varlığın farklı piyasalar veya biçimler arasındaki fiyat farkından yararlanarak eş zamanlı alım ve satım yapıp düşük riskli kazanç elde etmeye çalışma işlemidir.Döviz Çifti(Currency Pair)Döviz çifti, iki para biriminin birbirine karşı değerini gösteren kotasyondur. İlk yazılan baz döviz, ikincisi karşıt dövizdir; fiyat, bir birim baz dövizin kaç birim karşıt dövize eşit olduğunu gösterir.ForexForex (foreign exchange), para birimlerinin birbirine karşı alınıp satıldığı küresel döviz piyasasıdır. Türkiye'de genellikle kaldıraçlı döviz işlemlerini anlatmak için de kullanılır ve bu işlemler yüksek zarar riski taşır.İstatistiksel Arbitraj(Statistical Arbitrage)İstatistiksel arbitraj, çok sayıda varlık arasındaki tarihsel fiyat ilişkilerinden geçici sapmaları istatistiksel modellerle tespit edip bu sapmaların normale dönmesinden kazanç hedefleyen kantitatif işlem stratejisidir.Para Birimi(Currency)Para birimi, bir ülkede ya da para birliğinde mal ve hizmet alım satımında kullanılan, yasal olarak tanınmış ödeme aracının adıdır. Türk lirası, ABD doları ve euro birer para birimidir.Yüksek Frekanslı İşlem(High-Frequency Trading)Yüksek frekanslı işlem (HFT), güçlü bilgisayarlar ve çok hızlı bağlantılarla saniyenin küçük dilimlerinde çok sayıda emir gönderip iptal eden, küçük fiyat farklarından yararlanmaya çalışan bir algoritmik işlem türüdür.Kayma(Slippage)Kayma (slippage), bir emrin yatırımcının beklediği ya da ekranda gördüğü fiyattan farklı bir fiyattan gerçekleşmesidir; hızlı fiyat hareketleri, düşük likidite ve büyük emirler kaymanın başlıca nedenleridir.