İçeriğe geç
parazade
Kripto

TPS Nedir?

İngilizce: Transactions Per Second

Yayın: · Son güncelleme:

TPS Nedir? Kısaca

TPS (Transactions Per Second), bir blokzincirin ya da ödeme sisteminin saniyede işleyebildiği işlem sayısıdır. Ağların kapasitesini karşılaştırmak için kullanılır ama tek başına hız ve kaliteyi göstermez.

TPS nedir?
İçindekiler
  1. TPS nedir?
  2. Teorik ve gerçek TPS
  3. Nelere dikkat etmeli?

TPS, "Transactions Per Second" yani saniyedeki işlem sayısı demektir. Bir ağın belirli bir sürede ne kadar işlem kaydedebildiğini gösteren temel kapasite ölçüsüdür.

TPS nedir?

Bir blokzincirin TPS değeri kabaca şu iki etkene bağlıdır: bir bloğa kaç işlem sığdığı ve blokların ne sıklıkla üretildiği. Örneğin varsayımsal bir ağda her blok 1.000 işlem alıyor ve her 10 saniyede bir blok üretiliyorsa, teorik kapasite saniyede 100 işlem olur.

Bitcoin gibi merkeziyetsizliği ve güvenliği öncelikleyen ağların TPS değeri görece düşüktür; Bitcoin ana zinciri saniyede tek haneli işlem kapasitesiyle bilinir. Daha yüksek TPS hedefleyen ağlar ve katman 2 çözümler ise farklı tasarım tercihleriyle kapasiteyi artırır.

Teorik ve gerçek TPS

  • Teorik (maksimum) TPS: İdeal koşullarda, genellikle en basit işlemlerle ölçülen üst sınır.
  • Gerçek TPS: Ağın günlük ortalamada fiilen işlediği işlem sayısı.

Bazı ağlar, doğrulayıcıların kendi aralarındaki oylama mesajlarını da işlem olarak saydığı için yüksek TPS gösterebilir. Bu nedenle rakamın neyi kapsadığını bilmek önemlidir.

Nelere dikkat etmeli?

TPS tek başına bir ağın iyi olduğunu göstermez. Şu sorular da önemlidir:

  • İşlem ne kadar sürede kesinleşiyor?
  • Kaç bağımsız doğrulayıcı var, düğüm çalıştırmak ne kadar pahalı?
  • Ağ geçmişte durdu mu ya da kesinti yaşadı mı?
  • Yoğunlukta ücretler nasıl davranıyor?

Bu dengeyi anlatan kavram için ölçeklenebilirlik maddesine bakabilirsin. Yüksek TPS iddiası, bir projeye yatırım yapmak için tek başına gerekçe olmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

TPS yüksek olan ağ daha mı iyi?

Her zaman değil. Yüksek TPS çoğu zaman daha az doğrulayıcı ya da daha pahalı donanım gibi ödünlerle elde edilir. Güvenlik ve merkeziyetsizlik birlikte değerlendirilmelidir.

TPS ile işlem onay süresi aynı şey mi?

Hayır. TPS saniyede kaç işlemin işlendiğini, onay ya da kesinlik süresi ise tek bir işlemin ne kadar sürede geri dönülmez hâle geldiğini gösterir.

İlgili terimler

Ölçeklenebilirlik(Scalability)Ölçeklenebilirlik, bir blokzincirin kullanıcı ve işlem sayısı arttığında hızdan, maliyetten ve güvenlikten aşırı ödün vermeden daha fazla işlemi kaldırabilme kapasitesidir. Blokzincirlerin en temel teknik sorunlarından biridir.Ağ Tıkanıklığı(Network Congestion)Ağ tıkanıklığı, bir blokzincire gönderilen işlem sayısının blokların kapasitesini aşması sonucu işlemlerin onay için beklediği ve ücretlerin yükseldiği durumdur. Yoğun piyasa dönemlerinde sık görülür.Katman 2(Layer 2)Katman 2 (Layer 2), işlemleri ana blokzincirin dışında daha hızlı ve ucuz şekilde işleyip sonuçları ya da kanıtları katman 1'e kaydeden, böylece güvenliğinden yararlanmayı amaçlayan ölçeklenme çözümüdür.Blok Boyutu(Block Size)Blok boyutu, bir blokzincirde tek bir bloğa sığabilecek verinin, dolayısıyla işlemin miktarını belirleyen kapasite sınırıdır. Bu sınır ağın işlem hızını, ücretleri ve düğüm çalıştırmanın maliyetini doğrudan etkiler.BitcoinBitcoin (BTC), 2009'da Satoshi Nakamoto takma adlı kişi ya da grup tarafından başlatılan, merkezi bir otoriteye bağlı olmadan iş ispatı ile çalışan ve toplam arzı 21 milyonla sınırlı olan ilk kripto paradır.Doğrulayıcı(Validator)Doğrulayıcı (validator), hisse ispatı kullanan bir blokzincirde varlık kilitleyerek yeni blok öneren, başkalarının önerdiği blokları onaylayan ve karşılığında ödül alan, kural ihlalinde ise cezalandırılabilen katılımcıdır.

İlgili yazılar

E-Ticaret

Trendyol'da Satış Yapmak: Gerekli Belgeler, Başvuru ve Maliyetler

Trendyol'da satış yapmak için şahıs, limited ya da anonim şirketinin, aktif vergi kaydının, fatura kesme altyapının ve şirket adına banka hesabının olması gerekir. Başvuruyu çevrim içi yapar, onay sonrası ürün yüklersin; kârlılık komisyon ve maliyet hesabına bağlıdır.

· 8 dk okuma