Too Big to Fail Ne Demek?

Too big to fail ne demek?

Too big to fail, Türkçede "batamayacak kadar büyük" anlamına gelir. Bir banka ya da finans kurumunun öyle büyük ve başka kurumlarla öyle iç içe olduğunu anlatır ki, iflası zincirleme bir krize yol açabilir. Bu nedenle hükümetler ve merkez bankaları, bu kurumların batmasına izin vermek yerine kurtarma paketleriyle destek verme eğilimindedir.

Neden kurtarılırlar?

Büyük bir kurumun batması şu sonuçları doğurabilir:

• Mevduat sahiplerinde panik ve banka hücumu,
• Diğer bankalara ve şirketlere bulaşan zararlar,
• Kredi akışının durması ve şirketlerin finansmana erişememesi,
• Derin bir resesyon ve işsizlik artışı.

Bu tür kurumlar, sistemik risk taşıyan kurumlar olarak da adlandırılır.

2008 krizi örneği

Kavram, 2008 küresel finans krizinde gündeme oturdu. ABD'de yatırım bankası Lehman Brothers'ın iflasına izin verilmesi piyasalarda büyük bir şoka yol açtı. Ardından ABD ve Avrupa'da pek çok büyük finans kurumu kamu kaynaklarıyla desteklendi. Bu kurtarmalar, krizin derinleşmesini önlemekle birlikte vergi mükelleflerinin parasıyla özel kurumların korunması nedeniyle yoğun eleştiri aldı.

Riskleri ve alınan önlemler

En büyük risk ahlaki tehlikedir: Kurtarılacağından emin olan bir kurum daha fazla risk alabilir; kazanç kurumda kalırken kayıp topluma yüklenir. Ayrıca bu kurumlar, kurtarılma beklentisi sayesinde daha ucuz borçlanarak küçük rakiplerine karşı avantaj elde edebilir.

Krizden sonra bu sorunu azaltmak için:

• Sistemik öneme sahip bankalara ek sermaye şartları getirildi,
• Basel kriterleri güçlendirildi,
• Bankaların düzenli biçimde çözümlenebilmesi için çözümleme planları ve stres testleri zorunlu hâle getirildi.

Yine de "batamayacak kadar büyük" sorununun tamamen çözüldüğü konusunda tartışmalar sürmektedir.