İçeriğe geç
parazade
Borsa

Tematik Yatırım Nedir?

İngilizce: Thematic Investing

Yayın: · Son güncelleme:

Tematik Yatırım Nedir? Kısaca

Tematik yatırım, sektör sınırlarından bağımsız olarak dijitalleşme, temiz enerji veya yaşlanan nüfus gibi uzun vadeli yapısal eğilimlerden fayda sağlaması beklenen şirketlere yatırım yapma yaklaşımıdır.

Tematik Yatırım nedir?
İçindekiler
  1. Tematik yatırım nedir, nasıl uygulanır?
  2. Sektör yatırımından farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

Tematik yatırım, portföyü bir sektör ya da ülkeye göre değil, uzun vadeli bir değişim hikâyesine göre kurma yaklaşımıdır. Örneğin "elektrikli ulaşım" teması; otomobil üreticilerinden batarya, maden ve yazılım şirketlerine kadar farklı sektörleri kapsayabilir. Bu yaklaşım genellikle tematik fonlar ve ETF'ler üzerinden uygulanır.

Tematik yatırım nedir, nasıl uygulanır?

  1. Tema belirlenir: Dijitalleşme, siber güvenlik, temiz enerji, sağlık teknolojileri, yaşlanan nüfus gibi.
  2. Şirketler seçilir: Gelirlerinin önemli kısmını o temadan elde eden şirketler taranır.
  3. Portföy kurulur: Seçilen şirketlerden bir sepet oluşturulur ve belirli aralıklarla güncellenir.

Türkiye'de bu yaklaşımı izleyen fonlar için tematik fon maddesine bakabilirsin.

Sektör yatırımından farkı

Sektör fonu tek bir sektöre (ör. bankacılık) bağlıdır. Tematik yatırım ise bir eğilimin birden fazla sektöre yayılan etkisini yakalamaya çalışır. Yine de pratikte bazı temalar büyük ölçüde tek sektörde yoğunlaşabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Hikâye ile değerleme farklıdır: Bir temanın büyümesi, o temadaki hisselerin pahalı fiyatlanmadığı anlamına gelmez. Popüler temalar balon oluşumuna açıktır.
  • Yoğunlaşma riski: Tema kötü bir döneme girerse tüm portföy birlikte düşebilir.
  • Zamanlama: Temalar çoğu zaman en çok konuşulduğu dönemde fiyatlanmış olur.
  • Kazananı bilmek zordur: Bir eğilim gerçekleşse bile kazanan şirketler beklenenler olmayabilir.
  • Masraflar: Tematik fonların yönetim ücretleri geniş endeks fonlarına göre genellikle daha yüksektir.

Tematik yatırımlar çoğunlukla geniş, çeşitlendirilmiş bir portföyün küçük bir parçası olarak değerlendirilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Tematik yatırım uzun vadeli mi olmalıdır?

Temalar yapısal ve uzun vadeli eğilimlere dayandığı için genellikle uzun vadeli düşünülür. Ancak bu süreçte sert dalgalanmalar ve uzun süreli düşüşler yaşanabilir.

Tematik yatırım ile ESG yatırımı aynı şey mi?

Hayır. Tematik yatırım bir büyüme eğilimine odaklanır. ESG yatırımı ise şirketleri çevresel, sosyal ve yönetişim ölçütlerine göre değerlendirir; temiz enerji gibi bazı temalar iki yaklaşımla kesişebilir.

İlgili terimler

Tematik Fon(Thematic Fund)Tematik fon, portföyünü yapay zekâ, temiz enerji, sağlık teknolojisi ya da su gibi uzun vadeli bir temaya ya da eğilime bağlı şirketlerin paylarından ve ilgili varlıklardan oluşturan yatırım fonudur.Teknoloji Fonu(Technology Fund)Teknoloji fonu, portföyünün büyük bölümünü yazılım, yarı iletken, internet ve donanım gibi teknoloji alanında faaliyet gösteren şirketlerin hisselerine yatıran tematik bir yatırım fonudur.Faktör Yatırımı(Factor Investing)Faktör yatırımı, hisse getirilerini uzun vadede açıkladığı düşünülen değer, momentum, kalite, düşük oynaklık ve küçük ölçek gibi ortak özelliklere göre kurallı biçimde hisse seçme yaklaşımıdır.ESG Yatırımı(ESG Investing)ESG yatırımı, şirketleri finansal verilerin yanında çevresel (Environmental), sosyal (Social) ve kurumsal yönetişim (Governance) kriterlerine göre de değerlendirerek yatırım kararı verme yaklaşımıdır.Değerleme(Valuation)Değerleme, bir şirketin, hissenin ya da varlığın ekonomik olarak ne kadar etmesi gerektiğini tahmin etme sürecidir. Genellikle indirgenmiş nakit akışı, çarpan analizi ve varlık bazlı yöntemlerle yapılır.Balon(Bubble)Balon, bir varlığın fiyatının gerçek değerini açıklayan temel verilerden kopup çoğunlukla aşırı iyimserlik ve spekülasyonla çok hızlı yükselmesi, ardından sert biçimde çökmesidir.Yoğunlaşma Riski(Concentration Risk)Yoğunlaşma riski, bir portföyün ya da kurumun büyük kısmının tek bir varlık, sektör, ülke, para birimi veya karşı tarafa bağlı olmasından doğan kayıp riskidir. O tek kaynakta yaşanan sorun tüm portföyü etkiler.