İçeriğe geç
parazade
Girişimcilik & İş Dünyası

Sweat Equity Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Sweat Equity Nedir? Kısaca

Sweat equity (emek sermayesi), bir kişinin şirkete para yerine emek, zaman ve uzmanlık koyarak kazandığı ortaklık payıdır. Girişimlerde kurucuların ve erken ekip üyelerinin payı çoğunlukla bu şekilde oluşur.

Sweat Equity nedir?
İçindekiler
  1. Sweat equity nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Sweat equity nedir?

Sweat equity, kelime anlamıyla "ter sermayesi"dir. Şirkete nakit yerine çalışarak katkı yapan kişinin bu katkı karşılığında aldığı paydır. Girişimlerin ilk günlerinde maaş ödeyecek para yoktur; kurucular ve ilk ekip üyeleri emekleriyle şirketin değerini oluşturur.

Örneğin bir yazılımcı ve bir satış uzmanı birlikte girişim kurar. Kimse para koymaz ama ikisi de aylarca maaşsız çalışır. Ortaklık payları, bu emeğin karşılığıdır.

Nasıl hesaplanır?

Emek sermayesinin kesin bir formülü yoktur; değer büyük ölçüde pazarlıkla belirlenir. Sık kullanılan bir yaklaşım, kişinin piyasada alacağı maaş ile gerçekte aldığı maaş arasındaki farkı yatırım gibi kabul etmektir.

Varsayımsal bir örnek: Piyasada ayda 80.000 TL kazanabilecek bir tasarımcı, girişimde bir yıl boyunca ayda 20.000 TL alarak çalışır. Aradaki toplam 720.000 TL, kişinin şirkete emek olarak yatırdığı tutar kabul edilebilir. Pay oranı ise bu tutarın şirketin o günkü değerine oranıyla hesaplanabilir.

Nelere dikkat etmeli?

En büyük risk, emeğin karşılığı alınamadan şirketin kapanmasıdır. Para koyan yatırımcının aksine emek koyan kişi, yıllarını vermiş olabilir.

Bir diğer risk, payın baştan tamamen verilip kişinin kısa sürede ayrılmasıdır. Bu nedenle sweat equity çoğunlukla hak ediş süresi ile birlikte uygulanır. Ayrıca emek karşılığı verilen payın vergisel durumu yapıya göre değişebilir. Ortaklığa başlamadan önce kimin ne kadar katkı yapacağını, payların hangi takvimle kazanılacağını ve ayrılan ortağın payına ne olacağını bir kurucu ortaklar sözleşmesi ile yazılı hâle getirin.

Sıkça Sorulan Sorular

Sweat equity ile ESOP arasındaki fark nedir?

Sweat equity genellikle kurucuların ve çok erken ekibin emeğine karşılık doğrudan verilen paydır. ESOP ise şirket büyüdükçe çalışanlara sistemli biçimde tanınan opsiyon planıdır.

Emek koyan ortak ile para koyan ortak eşit pay almalı mı?

Zorunlu değildir. Paylar, her katkının şirket için ne kadar kritik olduğuna ve riskin büyüklüğüne göre pazarlıkla belirlenir.

İlgili terimler

Kurucu Ortaklar Sözleşmesi(Founders Agreement)Kurucu ortaklar sözleşmesi, bir girişimi birlikte başlatan kişilerin pay dağılımı, hakediş, görevler, fikri mülkiyet ve ayrılma kurallarını şirket kurulmadan ya da kuruluş sırasında yazıya döktüğü sözleşmedir.Hakediş Süresi(Vesting Period)Hakediş süresi (vesting period), bir kişiye verilen hisse, opsiyon ya da token gibi hakların tamamına bir anda değil, belirli bir takvime göre zamanla sahip olunmasını sağlayan dönemdir.ESOP(Employee Stock Option Plan)ESOP (Employee Stock Option Plan), bir şirketin çalışanlarına belirli bir süre çalışmaları karşılığında önceden belirlenmiş koşullarla şirket payı edinme hakkı verdiği plandır. Girişimlerde yetenekli çalışanı çekmek ve elde tutmak için kullanılır.Kurucu Ortak(Co-Founder)Kurucu ortak (co-founder), bir şirketi ya da girişimi başka bir veya birkaç kişiyle birlikte en başta kuran, riskini paylaşan ve karşılığında şirkette kurucu payı alan kişidir.Özkaynak(Equity)Özkaynak, bir işletmenin toplam varlıklarından tüm yükümlülükleri düşüldükten sonra ortaklara kalan net değerdir. Özsermaye olarak da anılır ve bilançonun pasif tarafında yer alır.Stratejik Ortaklık(Strategic Partnership)Stratejik ortaklık, iki ya da daha fazla bağımsız şirketin ortak bir hedef için kaynak, bilgi ya da müşteri ağını paylaştığı uzun vadeli işbirliğidir. Ortak girişim kurmaktan dağıtım anlaşmasına kadar farklı biçimlerde yapılabilir.