İçeriğe geç
parazade
Kripto

Sürekli Vadeli Sözleşme Nedir?

İngilizce: Perpetual Futures

Yayın: · Son güncelleme:

Sürekli Vadeli Sözleşme Nedir? Kısaca

Sürekli vadeli sözleşme (perpetual futures), bir kripto varlığın fiyatı üzerine kurulan, vade tarihi olmayan ve genellikle kaldıraçla işlem gören bir türev üründür; fiyatı fonlama oranı mekanizmasıyla spot fiyata yakın tutulur.

Sürekli Vadeli Sözleşme nedir?
İçindekiler
  1. Nasıl çalışır?
  2. Örnek
  3. Riskler

Sürekli vadeli sözleşme, kripto piyasasında yaygın olarak işlem gören bir türev araçtır. Klasik vadeli işlem sözleşmelerinin belirli bir vade tarihi vardır; sürekli sözleşmelerde ise böyle bir tarih yoktur. Pozisyon, kapatılana ya da likide edilene kadar açık kalabilir.

Nasıl çalışır?

  • Varlığa sahip olmazsın: Yalnızca fiyat hareketi üzerine pozisyon alırsın.
  • Uzun ya da kısa: Fiyatın yükselmesinden (long) ya da düşmesinden (short) kazanç elde etmeye çalışabilirsin.
  • Kaldıraç: Teminatından daha büyük bir pozisyon açabilirsin; bu da kazancı ve kaybı büyütür.
  • Fonlama oranı: Sözleşme fiyatı ile spot fiyat arasındaki farkı dengelemek için uzun ve kısa pozisyon sahipleri belirli aralıklarla birbirine ödeme yapar.

Örnek

Varsayımsal olarak 1.000 TL teminatla 10 kat kaldıraçlı uzun pozisyon açtığını düşün. Pozisyon büyüklüğün 10.000 TL olur. Fiyat yüzde 5 yükselirse yaklaşık 500 TL kazanırsın; yüzde 5 düşerse yaklaşık 500 TL kaybedersin. Fiyat yaklaşık yüzde 10 düşerse teminatının neredeyse tamamı erir ve pozisyonun zorla kapatılabilir. Ücretler ve fonlama ödemeleri bu tabloyu daha da kötüleştirebilir.

Riskler

  • Kaldıraç küçük fiyat hareketlerinde bile ciddi kayıplara yol açar.
  • Teminat yetersiz kaldığında likidasyon gerçekleşir ve yatırdığın paranın tamamını kaybedebilirsin.
  • Fonlama ödemeleri uzun süre açık kalan pozisyonların maliyetini artırabilir.
  • Yüksek oynaklık dönemlerinde fiyat ani sıçramalar yapabilir.

Bu ürünler deneyimli yatırımcılara yöneliktir. Türev ürünleri tam olarak anlamadan ve kaybetmeyi göze alamayacağın parayla işlem yapma. Türkiye'deki düzenlemeler açısından hangi platformların hangi ürünleri sunmaya yetkili olduğunu SPK kaynaklarından kontrol et.

Sıkça Sorulan Sorular

Sürekli vadeli sözleşme ile spot işlem arasındaki fark nedir?

Spot işlemde varlığın kendisini satın alırsın. Sürekli vadeli sözleşmede ise varlığa sahip olmadan, çoğu zaman kaldıraçla fiyat hareketi üzerine pozisyon alırsın.

Sürekli sözleşmede yatırdığımdan fazlasını kaybedebilir miyim?

Çoğu platform likidasyon mekanizmasıyla kaybı teminatla sınırlamaya çalışır, ancak teminatının tamamını kaybetmen mümkündür. Platform kurallarını mutlaka incele.

İlgili terimler

Fonlama Oranı(Funding Rate)Fonlama oranı (funding rate), sürekli vadeli kripto sözleşmelerinde sözleşme fiyatını spot fiyata yakın tutmak için uzun ve kısa pozisyon sahiplerinin belirli aralıklarla birbirine yaptığı ödemenin oranıdır.Likidasyon(Liquidation)Likidasyon (liquidation), kaldıraçlı bir kripto pozisyonunda ya da teminatlı borçta zarar teminatı belirli bir eşiğin altına düşürdüğünde, platformun pozisyonu zorla kapatması ve teminatın tamamını ya da bir kısmını almasıdır.Kaldıraç(Leverage)Kaldıraç, yatırımcının borç ya da türev ürünler aracılığıyla kendi sermayesinden daha büyük bir pozisyon açabilmesidir. Kazançları büyütebildiği gibi kayıpları da aynı oranda büyütür.Spot İşlem(Spot Trading)Spot işlem (spot trading), bir kripto paranın ya da başka bir varlığın o anki piyasa fiyatından alınıp satıldığı ve varlığın hemen alıcının hesabına geçtiği, kaldıraç kullanılmayan temel işlem türüdür.Türev Araç(Derivative)Türev araç, değeri hisse, endeks, döviz, faiz ya da emtia gibi başka bir dayanak varlığın fiyatından türeyen finansal sözleşmedir; riskten korunma ve fiyat beklentisine dayalı işlem amacıyla kullanılır.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.