Backwardation Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Backwardation Nedir? Kısaca
Backwardation, bir varlığın vadeli işlem fiyatlarının spot fiyatın altında olduğu ve vade uzadıkça fiyatın düştüğü piyasa durumudur. Genellikle varlığa bugün güçlü talep olduğunu ya da arzın sıkıştığını gösterir.
Backwardation, vadeli fiyat eğrisinin aşağı eğimli olduğu durumdur: Spot fiyat yakın vadeden, yakın vade de uzak vadeden daha pahalıdır. Contango'nun tersidir ve özellikle emtia piyasalarında arz-talep dengesine dair önemli bir sinyal olarak izlenir.
Backwardation nedir, neden oluşur?
- Anlık arz sıkışıklığı: Varlık bugün kıtsa alıcılar hemen teslim için daha yüksek fiyat öder.
- Kolayda olma getirisi (convenience yield): Fiziki varlığı elde bulundurmanın üretimi kesintisiz sürdürmek gibi faydaları vardır; bu fayda spot fiyatı yukarı iter.
- Beklentiler: Piyasa gelecekte fiyatların düşeceğini bekliyorsa uzak vadeler daha ucuz fiyatlanabilir.
- Gelir getiren varlıklar: Temettü ya da faiz getirisi finansman maliyetini aşıyorsa endeks veya döviz vadelilerinde de görülebilir.
Örnek
Varsayımsal olarak bir emtianın spot fiyatı 100 TL, üç ay vadeli fiyatı 97 TL, altı ay vadeli fiyatı 94 TL olsun. Bu yapı backwardation'dır. Vade yaklaştıkça vadeli fiyat spot fiyata yakınsar; spot fiyat sabit kalırsa 94 TL'den uzun pozisyon açan yatırımcı bu yakınsamadan kazanç sağlar.
Yatırımcıyı nasıl etkiler?
- Pozitif rollover getirisi: Uzun pozisyonunu sonraki vadeye taşıyan yatırımcı daha ucuzdan alım yapar.
- Vadeli işlem bazlı fonlar: Backwardation dönemlerinde bu fonlar spot fiyata göre daha iyi performans gösterebilir.
- Ani değişim riski: Arz sıkışıklığı çözülürse yapı hızla contango'ya dönebilir ve fiyatlar sert düşebilir.
Vadeli işlemlerde kaldıraç kullanıldığından fiyat yapısının lehte olması zarar riskini ortadan kaldırmaz. Vade geçişleri için rollover maddesine bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Backwardation ne anlama gelir?
Piyasanın varlığı bugün elde etmeye gelecekten daha fazla değer verdiğini gösterir. Genellikle arzın sıkıştığı veya anlık talebin çok güçlü olduğu dönemlerde görülür.
Backwardation ile contango arasındaki fark ne?
Contango'da vadeli fiyatlar spot fiyatın üzerinde, backwardation'da ise altındadır. Bu fark, vadeli pozisyonları sonraki vadeye taşıyan yatırımcının maliyetini doğrudan etkiler.