İçeriğe geç
parazade
Borsa

Sermaye Piyasası Nedir?

İngilizce: Capital Market

Yayın: · Son güncelleme:

Sermaye Piyasası Nedir? Kısaca

Sermaye piyasası, şirketlerin ve devletin uzun vadeli fon ihtiyacını, tasarruf sahiplerinin birikimleriyle hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymetler aracılığıyla buluşturan piyasadır.

Sermaye Piyasası nedir?
İçindekiler
  1. Sermaye piyasası nedir?
  2. Nasıl işler?
  3. Para piyasasından farkı

Sermaye piyasası, genellikle bir yıldan uzun vadeli fonların el değiştirdiği piyasadır. Şirketler büyümek için hisse senedi ya da tahvil ihraç ederek kaynak toplar, yatırımcılar da birikimlerini bu araçlara yatırarak getiri elde etmeyi hedefler.

Sermaye piyasası nedir?

Ekonomide bir tarafta fazla birikimi olanlar, diğer tarafta yatırım için kaynağa ihtiyaç duyanlar vardır. Bankalar bu iki tarafı mevduat ve kredi yoluyla dolaylı olarak buluşturur. Sermaye piyasası ise doğrudan bir kanal sunar: yatırımcı, şirketin hissesini ya da tahvilini alarak finansmanı bizzat sağlar.

Sermaye piyasasında işlem gören başlıca araçlar:

  • Hisse senetleri (paylar)
  • Devlet ve özel sektör tahvilleri, bonolar
  • Kira sertifikaları
  • Yatırım fonu katılma payları ve borsa yatırım fonları
  • Varant ve vadeli işlem gibi türev araçlar

Nasıl işler?

Sermaye piyasası iki aşamadan oluşur. Birincil piyasa, araçların ilk kez ihraç edilip yatırımcılara satıldığı yerdir; halka arzlar buna örnektir. İkincil piyasa ise bu araçların daha sonra yatırımcılar arasında alınıp satıldığı yerdir; borsa bu işlevi görür.

Türkiye'de sermaye piyasasının başlıca kurumları şunlardır:

Kurum Görevi
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Düzenleme ve denetim
Borsa İstanbul Araçların işlem gördüğü borsa
Takasbank Takas ve merkezi karşı taraf hizmetleri
Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) Kaydi sermaye piyasası araçlarının kaydı
Aracı kurumlar Yatırımcı emirlerinin iletilmesi

Para piyasasından farkı

Sermaye piyasası uzun vadeli fonlarla ilgilenirken para piyasası bir yıla kadar vadeli, kısa süreli fon akışlarını kapsar. İkisi birlikte finansal piyasaların temelini oluşturur. Sermaye piyasası araçları daha yüksek getiri potansiyeli sunabilir, ancak fiyat dalgalanması ve kayıp riski de genellikle daha yüksektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sermaye piyasası ile para piyasası arasındaki fark nedir?

Sermaye piyasası bir yıldan uzun vadeli fonların el değiştirdiği, hisse ve tahvil gibi araçların işlem gördüğü piyasadır. Para piyasası ise bir yıla kadar vadeli kısa süreli fonları kapsar.

Türkiye'de sermaye piyasasını kim denetler?

Türkiye'de sermaye piyasasını düzenleyen ve denetleyen kurum Sermaye Piyasası Kurulu'dur (SPK). Borsa İstanbul, Takasbank ve MKK gibi kurumlar da piyasanın altyapısını oluşturur.

İlgili terimler

Para Piyasası(Money Market)Para piyasası, bir yıla kadar vadeli kısa süreli fonların el değiştirdiği piyasadır. Bankalar, şirketler ve devlet kısa vadeli nakit ihtiyacını burada karşılar; repo, hazine bonosu ve bankalararası borçlanma başlıca araçlardır.Finansal Piyasalar(Financial Markets)Finansal piyasalar, hisse senedi, tahvil, döviz, emtia ve türev araçlar gibi finansal varlıkların alınıp satıldığı ve tasarruf sahipleriyle fon ihtiyacı olanların buluştuğu piyasaların genel adıdır.Sermaye Piyasası Kurulu(Capital Markets Board)Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye'de sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve adil biçimde işlemesini sağlamak ve yatırımcıların haklarını korumak amacıyla düzenleme ve denetim yapan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu kurumudur.Birincil Piyasa(Primary Market)Birincil piyasa, hisse senedi ya da tahvil gibi menkul kıymetlerin ihraççı tarafından ilk kez yatırımcılara satıldığı piyasadır; halka arz ve bedelli sermaye artırımı bu piyasada gerçekleşir.Tahvil(Bond)Tahvil, devletin ya da şirketlerin borç para toplamak için çıkardığı, yatırımcıya belirli vadede anaparayı ve genellikle dönemsel faiz (kupon) ödemesini taahhüt eden borçlanma aracıdır.İkincil Piyasa(Secondary Market)İkincil piyasa, daha önce ihraç edilmiş hisse senedi, tahvil gibi menkul kıymetlerin yatırımcılar arasında alınıp satıldığı piyasadır; borsada günlük yapılan işlemlerin tamamı bu piyasadadır.

İlgili yazılar