Birincil Piyasa Nedir?
İngilizce: Primary Market
Yayın: · Son güncelleme:
Birincil Piyasa Nedir? Kısaca
Birincil piyasa, hisse senedi ya da tahvil gibi menkul kıymetlerin ihraççı tarafından ilk kez yatırımcılara satıldığı piyasadır; halka arz ve bedelli sermaye artırımı bu piyasada gerçekleşir.
Birincil piyasa, bir menkul kıymetin ilk kez ihraç edildiği ve satıştan elde edilen paranın doğrudan ihraççıya, yani şirkete ya da devlete gittiği piyasadır. Halka arzlar, bedelli sermaye artırımları ve hazine ihaleleri birincil piyasa işlemleridir.
Birincil piyasa nedir?
Bir şirket büyümek için kaynağa ihtiyaç duyduğunda yeni pay ya da borçlanma aracı çıkarır. Yatırımcılar bu kıymetleri ihraç fiyatı üzerinden satın alır ve ödedikleri para şirketin kasasına girer. Bu yönüyle birincil piyasa, tasarrufların üretime aktarıldığı kanaldır.
Türkiye'de birincil piyasa ihraçları SPK onaylı izahname ile yapılır. Pay satışları çoğunlukla halka arz sürecinde talep toplama yöntemiyle gerçekleşir.
İkincil piyasadan farkı
| Özellik | Birincil piyasa | İkincil piyasa |
|---|---|---|
| Kimden alınır? | İhraççıdan | Diğer yatırımcılardan |
| Para nereye gider? | Şirkete ya da devlete | Satıcı yatırımcıya |
| Fiyat | İhraç fiyatı | Arz ve talebe göre |
Örnek
Varsayımsal bir şirket halka arzda 10 milyon payı 20 TL'den satsın. Toplanan 200 milyon TL şirkete ya da paylarını satan ortaklara gider; bu birincil piyasa işlemidir. Ertesi gün payların borsada el değiştirmesi ise ikincil piyasa işlemidir.
Nelere dikkat etmeli?
Birincil piyasadan alım, gelecekte kazanç anlamına gelmez. İhraç fiyatı şirket ve aracı kurum tarafından belirlenir ve borsa fiyatı bunun altına düşebilir. İzahnamede fonun nasıl kullanılacağını ve satışın sermaye artırımı mı ortak satışı mı olduğunu incelemelisin.
Sıkça Sorulan Sorular
Halka arz birincil piyasa mı?
Evet. Halka arzda paylar ilk kez yatırımcılara satıldığı için birincil piyasa işlemidir. Paylar borsada işlem görmeye başladıktan sonra yapılan alım satımlar ise ikincil piyasadadır.
Birincil piyasada para kime gider?
Sermaye artırımı yoluyla yapılan satışta para şirkete gider. Mevcut ortakların pay satışında ise para satan ortağa gider; bu ayrım izahnamede belirtilir.