Rug Pull Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Rug Pull Nedir? Kısaca
Rug pull (halı çekme), bir kripto projesinin geliştiricilerinin yatırımcılardan topladığı parayı ya da likidite havuzundaki varlıkları aniden çekip projeyi terk etmesiyle tokenın değersizleştiği dolandırıcılık türüdür.
Rug pull, kripto dünyasında yaygın bir dolandırıcılık biçimidir. Proje ekibi önce yeni bir token çıkarır, tanıtımla ilgi toplar ve yatırımcıların para yatırmasını sağlar. Ardından likidite havuzundaki varlıkları çeker ya da elindeki tokenları bir anda satar. Token alıcı bulamaz hâle gelir ve fiyatı neredeyse sıfıra iner.
Rug pull türleri
- Likiditenin çekilmesi: Geliştirici merkeziyetsiz borsadaki havuzdan değerli varlığı (ör. stablecoin) çeker; yatırımcıların elinde satılamayan token kalır.
- Toplu satış: Ekip, arzın büyük kısmını elinde tuttuğu tokenları kısa sürede satar.
- Kötü niyetli kod: Token sözleşmesine yalnızca ekibin satış yapabileceği, sınırsız token basılabileceği ya da yüksek gizli vergi alınabileceği kurallar eklenir. Bu tür tokenlara "honeypot" da denir.
Uyarı işaretleri
- Anonim ve doğrulanamayan ekip
- Kilitlenmemiş likidite ve kilitsiz ekip tokenları
- Arzın büyük kısmının birkaç cüzdanda toplanması
- Bağımsız kod denetiminin olmaması
- Gerçekçi olmayan getiri vaatleri ve aceleye getiren pazarlama
Nasıl korunursun?
- Likiditenin uzun süreli kilitli olup olmadığını ve ekip tokenlarının vesting takvimini kontrol et.
- Token sözleşmesinin denetlenip denetlenmediğine ve sözleşme sahibinin özel yetkilerine bak.
- Küçük bir tutarla bile satış yapılabildiğini test etmeden büyük alım yapma.
- Sosyal medyada "kaçırma" baskısı yapan projelere şüpheyle yaklaş.
Bu önlemler riski azaltır ama sıfırlamaz. Yeni ve küçük tokenlarda kaybetmeyi göze alamayacağın parayla işlem yapma. Dolandırıcılıktan şüpheleniyorsan yetkili mercilere başvurmayı değerlendir.
Sıkça Sorulan Sorular
Rug pull sonrası para geri alınabilir mi?
Çoğu durumda çok zordur. Fonlar hızla farklı adreslere aktarılabilir ve ekip anonimdir. Yasal başvuru mümkün olsa da geri alım garantisi yoktur.
Likidite kilidi rug pull'u tamamen önler mi?
Hayır. Likidite kilidi bir yöntemi zorlaştırır, ancak ekip elindeki tokenları satabilir ya da sözleşmede kötü niyetli fonksiyonlar bulunabilir.