Vesting Nedir?
Yayın: · Son güncelleme:
Vesting Nedir? Kısaca
Vesting, bir kripto projesinde ekibe, erken yatırımcılara ya da danışmanlara ayrılan tokenların hepsinin birden değil, önceden belirlenmiş bir takvime göre kademeli olarak serbest bırakılmasıdır.
İçindekiler
Vesting, tokenların belirli bir süre kilitli tutulup sonra parça parça sahiplerine açılması anlamına gelir. Amaç, proje ekibinin ve erken yatırımcıların tokenları hemen satıp projeden çıkmasını önlemek ve uzun vadeli çıkarları projeyle uyumlu hâle getirmektir.
Nasıl çalışır?
Vesting takviminde genellikle iki unsur bulunur:
- Cliff (bekleme süresi): Hiç token açılmayan ilk dönem. Örneğin 12 aylık cliff, ilk yıl hiçbir tokenın serbest kalmayacağı anlamına gelir.
- Kademeli açılış: Cliff sonrasında tokenların aylık ya da günlük dilimlerle açılması.
Bu kilitler çoğunlukla bir akıllı sözleşme ile uygulanır; böylece takvim zincir üstünde izlenebilir.
Örnek
Varsayımsal bir projede ekibe 100 milyon token ayrılmış olsun. 12 ay cliff ve ardından 24 ay doğrusal açılış varsa, ilk yıl hiç token açılmaz; sonraki iki yıl boyunca her ay yaklaşık 4,17 milyon token serbest kalır.
Nelere dikkat etmeli?
Kilit açılış tarihleri (token unlock) yaklaştığında piyasaya çok sayıda token girebilir ve satış baskısı oluşabilir. Bir projeyi incelerken şunlara bak:
- Ekip ve yatırımcı payları ne kadar süre kilitli?
- Büyük bir kısım aynı tarihte mi açılıyor?
- Takvim gerçekten bir sözleşmeyle mi uygulanıyor, yoksa yalnızca vaat mi?
Kısa ya da hiç kilit olmaması, rug pull gibi risklerin işaretlerinden biri olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Token unlock ne demek?
Kilitli tokenların vesting takvimine göre serbest kalmasıdır. Açılan tokenlar sahipleri tarafından satılabileceği için bu tarihler piyasada yakından takip edilir.
Vesting takvimi nereden öğrenilir?
Projenin whitepaper'ı, resmî dokümanları ve kilit sözleşmesinin zincir üstü kayıtları bu bilgiyi verir. Bazı veri siteleri de yaklaşan açılış tarihlerini listeler.