Rezerv Para Nedir?
İngilizce: Reserve Currency
Yayın: · Son güncelleme:
Rezerv Para Nedir? Kısaca
Rezerv para, merkez bankaları ve hükümetlerin döviz rezervlerinde büyük miktarlarda tuttuğu, uluslararası ticaret ve finansta yaygın kabul gören para birimidir. ABD doları en yaygın rezerv paradır; euro onu izler.
Rezerv para (İngilizcesiyle reserve currency), dünyanın dört bir yanındaki merkez bankalarının rezerv olarak tuttuğu, uluslararası ödemelerde ve emtia fiyatlamasında yaygın kullanılan para birimidir. Türkçe metinlerde bu anlamda "rezerv para birimi" ifadesi de kullanılır.
Rezerv para nedir?
Bir para biriminin rezerv para olabilmesi için güven ve kullanım kolaylığı sağlaması gerekir. Bunun için genellikle şu özellikler aranır:
- Büyük ve istikrarlı bir ekonomi
- Derin ve likit finansal piyasalar
- Serbestçe alınıp satılabilme
- Güçlü kurumlar ve hukuk sistemi
İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan Bretton Woods sistemiyle ABD doları baskın rezerv para hâline geldi. Bugün euro, Japon yeni, İngiliz sterlini ve Çin yuanı gibi paralar da rezervlerde yer alır; ancak doların payı açık ara en yüksektir. Güncel dağılım IMF'nin düzenli yayımladığı istatistiklerden izlenebilir.
Rezerv para ülkesine ne sağlar?
Rezerv para ihraç eden ülke, dış borçlanmasını kendi parasıyla yapabilir ve kur riskini büyük ölçüde başkalarına taşıtır. Bu paraya küresel talep olduğu için daha düşük faizle borçlanabilir. Bu avantaj bazen "aşırı ayrıcalık" olarak adlandırılır.
Terim karışıklığına dikkat
TCMB istatistiklerinde "rezerv para" ifadesi, bu maddedeki anlamdan farklı olarak parasal taban benzeri bir para ölçüsü için de kullanılır. Bu yüzden metinde hangi anlamın kastedildiğine bakmak gerekir. Merkez bankalarının tuttuğu rezervler için döviz rezervi maddesine göz atabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Dünyanın en büyük rezerv parası hangisi?
ABD doları, merkez bankalarının rezervlerinde açık ara en büyük paya sahiptir. Onu euro izler; güncel oranlar IMF istatistiklerinde yayımlanır.
Rezerv para ile parasal taban aynı şey mi?
Bu maddede rezerv para, uluslararası rezervlerde tutulan para birimi anlamındadır. Ancak TCMB istatistiklerinde rezerv para ifadesi parasal tabana yakın bir para ölçüsü için de kullanılır.