İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Otonom Araç Nedir?

İngilizce: Autonomous Vehicle

Yayın: · Son güncelleme:

Otonom Araç Nedir? Kısaca

Otonom araç, kamera, radar ve lidar gibi sensörlerle çevresini algılayan ve yapay zekâ destekli yazılımla, sürüş görevinin bir kısmını ya da tamamını insan müdahalesi olmadan yerine getirebilen taşıttır.

Otonom Araç nedir?
İçindekiler
  1. Otonom araç nedir?
  2. Nasıl çalışır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Otonom araç, sürüş görevinin bir bölümünü ya da tamamını insan sürücü olmadan gerçekleştirebilen taşıttır. Halk arasında "sürücüsüz araba" da denir; ancak bugün yollardaki araçların çoğu tam otonom değil, sürücüye yardım eden sistemlerle donatılmıştır.

Otonom araç nedir?

Bir otonom araç, insan sürücünün yaptığı üç işi makineyle yapmaya çalışır: çevreyi görmek, ne olacağını tahmin etmek ve buna göre direksiyon, gaz ve frenle tepki vermek. Bu iş için yazılım, sensörler ve yüksek hesaplama gücü bir arada çalışır.

Nasıl çalışır?

  • Algılama: Kameralar, radar ve lidar yolu, şeritleri, yayaları ve diğer araçları ölçer. Farklı sensörlerin verisi sensör füzyonuyla birleştirilir.
  • Konumlama: Araç, haritalar ve sensör verisiyle kendi konumunu hassas biçimde belirler.
  • Tahmin ve planlama: Yazılım, çevredeki nesnelerin nasıl hareket edeceğini tahmin eder ve güvenli bir rota çizer.
  • Kontrol: Plan, direksiyon ve fren komutlarına çevrilir.

Algılama aşamasında nesne tespiti gibi derin öğrenme yöntemleri yoğun biçimde kullanılır.

Nelere dikkat etmeli?

Otomasyonun derecesi, SAE'nin tanımladığı 0-5 arası seviyelerle ifade edilir. Düşük seviyelerde sürücü her an kontrolden sorumludur. Kötü hava, alışılmadık yol durumları ve sensör arızaları hâlâ önemli zorluklardır. Ayrıca kaza durumunda sorumluluk, veri gizliliği ve siber güvenlik gibi hukuki ve etik sorular tartışılmaktadır. Bir aracın yeteneklerini, üreticinin kullanım kılavuzundaki sınırlamalarla birlikte değerlendirmek gerekir.

Sıkça Sorulan Sorular

Otonom araç ile sürücü destek sistemi aynı şey mi?

Hayır. Sürücü destek sistemleri (ADAS) sürücüye yardım eder ama sorumluluk sürücüde kalır. Otonom araç ise belirli koşullarda sürüşü tamamen üstlenebilecek şekilde tasarlanır.

Otonom araçlar hangi sensörleri kullanır?

Genellikle kamera, radar, lidar ve ultrasonik sensörler kullanılır. Hangi sensörlerin seçileceği üreticinin yaklaşımına göre değişir; veriler yazılımda birleştirilerek yorumlanır.

İlgili terimler

Otonom Sürüş Seviyeleri(Levels of Driving Automation)Otonom sürüş seviyeleri, SAE International'ın J3016 standardında tanımlanan ve bir aracın sürüşü ne ölçüde otomatik yaptığını 0 (otomasyon yok) ile 5 (her koşulda tam otomasyon) arasında sınıflandıran ölçektir.ADAS(Advanced Driver Assistance Systems)ADAS (Gelişmiş Sürücü Destek Sistemleri), araçtaki kamera ve radar gibi sensörlerle çevreyi izleyip sürücüyü uyaran ya da frenleme ve direksiyon gibi işlere sınırlı müdahale eden güvenlik ve konfor sistemlerinin genel adıdır.Sensör Füzyonu(Sensor Fusion)Sensör füzyonu, kamera, radar, lidar veya ivmeölçer gibi farklı sensörlerden gelen verileri birleştirerek, tek bir sensörün sağlayabileceğinden daha doğru, eksiksiz ve güvenilir bir çevre ya da durum tahmini elde etme yöntemidir.LiDARLiDAR (Light Detection and Ranging), lazer ışınları gönderip bunların bir yüzeye çarpıp geri dönme süresini ölçerek mesafeyi hesaplayan ve böylece çevrenin ayrıntılı üç boyutlu haritasını çıkaran bir uzaktan algılama teknolojisidir.Hesaplama Gücü(Compute)Hesaplama gücü (compute), bir sistemin belirli sürede yapabildiği işlem miktarıdır. Yapay zekâda bir modeli eğitmek ve çalıştırmak için harcanan toplam işlem kapasitesini anlatır ve genellikle FLOPS gibi birimlerle ölçülür.Nesne Tespiti(Object Detection)Nesne tespiti (object detection), bir görüntü ya da videodaki nesnelerin ne olduğunu sınıflandıran ve her birinin konumunu bir sınırlayıcı kutu ile belirleyen bilgisayarlı görü görevidir.Derin Öğrenme(Deep Learning)Derin öğrenme, çok sayıda katmandan oluşan yapay sinir ağlarıyla veriden karmaşık kalıpları otomatik olarak öğrenen bir makine öğrenmesi yaklaşımıdır.