İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Otonom Sürüş Seviyeleri Nedir?

İngilizce: Levels of Driving Automation

Yayın: · Son güncelleme:

Otonom Sürüş Seviyeleri Nedir? Kısaca

Otonom sürüş seviyeleri, SAE International'ın J3016 standardında tanımlanan ve bir aracın sürüşü ne ölçüde otomatik yaptığını 0 (otomasyon yok) ile 5 (her koşulda tam otomasyon) arasında sınıflandıran ölçektir.

Otonom Sürüş Seviyeleri nedir?
İçindekiler
  1. Otonom sürüş seviyeleri nedir?
  2. Seviyeler arasındaki kritik fark
  3. Nelere dikkat etmeli?

Otonom sürüş seviyeleri, araçlardaki sürüş otomasyonunu altı basamakta sınıflandıran ölçektir. En yaygın kullanılan tanım, Amerikan mühendislik kuruluşu SAE International'ın J3016 standardından gelir. Ölçeğin asıl sorusu şudur: Sürüşü kim izliyor ve sorun çıkınca kim sorumlu?

Otonom sürüş seviyeleri nedir?

Seviye Ad Kısaca
0 Otomasyon yok Sistem yalnız uyarı verebilir
1 Sürücü desteği Direksiyon ya da hız desteği (biri)
2 Kısmi otomasyon Direksiyon ve hız birlikte; sürücü sürekli izler
3 Koşullu otomasyon Belirli koşullarda araç sürer; sürücü istendiğinde devralır
4 Yüksek otomasyon Tanımlı alan ve koşullarda sürücü gerekmez
5 Tam otomasyon Her koşulda sürücü gerekmez

Seviyeler arasındaki kritik fark

0-2 arası seviyeler sürücü destek sistemleri olarak görülür; araç ne yaparsa yapsın sürücü yolu izlemek ve müdahale etmekle yükümlüdür. Örneğin şerit takibi ve uyarlanabilir hız sabitleyiciyi birlikte sunan bir araç seviye 2'dir; ellerin direksiyondan çekilmesi ya da dikkatin dağılması güvenli değildir.

Seviye 3'ten itibaren, tanımlı koşullarda sürüş görevini sistem üstlenir. Seviye 4'te araç yalnız belirli bölge, hız ya da hava koşulları gibi bir "çalışma tasarım alanı" içinde sürücüsüz çalışabilir. Seviye 5 ise henüz hedef olarak kabul edilir.

Nelere dikkat etmeli?

Pazarlamada kullanılan "otopilot" ya da "kendi kendine sürüş" gibi ifadeler, aracın hangi seviyede olduğunu tek başına göstermez. Aracın gerçek yeteneklerini kullanım kılavuzundan öğrenmek gerekir. Ayrıntılar için ADAS ve otonom araç maddelerine bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Seviye 2 araçta direksiyonu bırakabilir miyim?

Seviye 2'de sürücü her an yolu izlemek ve kontrolü almakla sorumludur. Sistem yalnızca destek sağlar; dikkatini yoldan ayırmak güvenli değildir.

Seviye 4 ile seviye 5 arasındaki fark nedir?

Seviye 4 araç, yalnız tanımlı bir bölge veya koşul setinde sürücüsüz çalışır. Seviye 5 ise insan sürücünün sürebildiği her koşulda sürücüsüz çalışabilen sistemi tanımlar.

İlgili terimler

Otonom Araç(Autonomous Vehicle)Otonom araç, kamera, radar ve lidar gibi sensörlerle çevresini algılayan ve yapay zekâ destekli yazılımla, sürüş görevinin bir kısmını ya da tamamını insan müdahalesi olmadan yerine getirebilen taşıttır.ADAS(Advanced Driver Assistance Systems)ADAS (Gelişmiş Sürücü Destek Sistemleri), araçtaki kamera ve radar gibi sensörlerle çevreyi izleyip sürücüyü uyaran ya da frenleme ve direksiyon gibi işlere sınırlı müdahale eden güvenlik ve konfor sistemlerinin genel adıdır.Sensör Füzyonu(Sensor Fusion)Sensör füzyonu, kamera, radar, lidar veya ivmeölçer gibi farklı sensörlerden gelen verileri birleştirerek, tek bir sensörün sağlayabileceğinden daha doğru, eksiksiz ve güvenilir bir çevre ya da durum tahmini elde etme yöntemidir.Otonom Sistem(Autonomous System)Otonom sistem, çevresini algılayıp bir hedefe ulaşmak için sürekli insan müdahalesine ihtiyaç duymadan karar verebilen ve bu kararları uygulayabilen makine ya da yazılım sistemidir. Sürücüsüz araçlar ve otonom robotlar bilinen örnekleridir.Otomasyon(Automation)Otomasyon, bir işin veya sürecin insan müdahalesini en aza indirecek şekilde makineler, kontrol sistemleri ya da yazılımlar tarafından kendiliğinden yürütülmesidir. Fabrikalardan ofis işlerine kadar geniş bir alanda kullanılır.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.