Lisanslama Nedir?
İngilizce: Licensing
Yayın: · Son güncelleme:
Lisanslama Nedir? Kısaca
Lisanslama, bir fikri mülkiyet hakkının sahibinin patent, marka, yazılım ya da telif gibi haklarını belirli şartlar, süre ve bedel karşılığında başka bir kişi veya şirkete kullandırmasıdır.
Lisanslama nedir?
Lisanslama, bir hakkın sahibinin o hakkı başkasına kullandırma iznidir. Hak sahibine lisans veren, izni alana lisans alan denir. Hak sahipliği devredilmez; yalnız kullanım hakkı belirli şartlarla verilir.
Lisans konusu çoğunlukla bir fikri mülkiyet hakkıdır. Patentli bir buluş, tescilli bir marka, bir yazılım, bir karakter ya da bir müzik eseri lisanslanabilir.
Nasıl işler?
Taraflar bir lisans sözleşmesi imzalar. Sözleşmede kapsam, süre, bölge ve bedel yazılır. Bedel tek seferlik olabileceği gibi, satışlar üzerinden düzenli bir pay olarak da alınabilir; buna royalty ya da telif ücreti denir.
Lisansın iki temel türü vardır:
- Münhasır lisans: Hak, belirli bir alanda yalnız lisans alana verilir; hak sahibi aynı alanda başkasına lisans veremez.
- Basit (münhasır olmayan) lisans: Hak sahibi aynı hakkı birden fazla kişiye kullandırabilir.
Örnek ve dikkat edilecekler
Varsayımsal bir örnek: Bir çizer, kendi yarattığı bir karakteri bir oyuncak üreticisine lisanslıyor. Sözleşmeye göre üretici, karakterli oyuncakların satışından %5 royalty ödüyor. 1.000.000 TL'lik satışta çizere 50.000 TL düşüyor.
Lisanslama, şirketler için düşük sermayeyle gelir elde etmenin bir yoludur. Üretim ve dağıtım yükünü lisans alan taşır. Ancak kalite kontrolü elden çıkabilir; markanız kötü bir ürünle anılabilir.
Sözleşmede denetim hakkı, raporlama sıklığı ve fesih şartlarını açık yazın. Lisanslamadan önce hakkınızın tescilli olduğundan emin olun; marka için marka tescili maddesine bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Lisans ile franchise farkı nedir?
Lisansta genellikle tek bir hakkın, örneğin bir markanın ya da teknolojinin kullanımı verilir. Franchise ise marka ile birlikte iş modeli, işletme yöntemi, eğitim ve destek gibi bütün bir sistemin kullandırılmasıdır.
Royalty ne demek?
Royalty, lisanslanan bir hakkın kullanımı karşılığında, genellikle satış ya da ciro üzerinden düzenli olarak ödenen paydır. Türkçede telif ücreti ya da lisans bedeli olarak da geçer.