İçeriğe geç
parazade
Yapay Zeka

Kutu Grafiği Nedir?

İngilizce: Box Plot

Yayın: · Son güncelleme:

Kutu Grafiği Nedir? Kısaca

Kutu grafiği (box plot), bir veri setinin medyanını, birinci ve üçüncü çeyreğini, yayılımını ve olası aykırı değerlerini tek bir şekilde gösteren veri görselleştirme türüdür. Grupları karşılaştırmak için çok kullanışlıdır.

Kutu Grafiği nedir?
İçindekiler
  1. Kutu grafiği nedir?
  2. Nasıl okunur?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Kutu grafiği, bir sayısal değişkenin dağılımını beş özet değer üzerinden gösteren sade bir grafik türüdür. Keşifsel veri analizinde, birden çok grubu yan yana karşılaştırmak için sıkça kullanılır.

Kutu grafiği nedir?

Grafik bir kutu, kutunun içinde bir çizgi ve iki yana uzanan "bıyıklardan" oluşur:

  • Kutunun alt ve üst kenarı: Birinci çeyrek (Q1) ve üçüncü çeyrek (Q3).
  • Kutu içindeki çizgi: Medyan.
  • Kutunun boyu: Çeyrekler açıklığı, yani verinin ortadaki yarısı.
  • Bıyıklar: Genellikle kutudan en fazla 1,5 × IQR uzaklığa kadar olan en uç gözlemlere uzanır.
  • Tek tek noktalar: Bıyıkların dışında kalan olası aykırı değerler.

Nasıl okunur?

Medyan çizgisi kutunun ortasındaysa ve bıyıklar benzer uzunluktaysa dağılım kabaca simetriktir. Medyan kutunun alt kenarına yakınsa ve üst bıyık uzunsa dağılım sağa çarpıktır.

Varsayımsal bir örnekte üç farklı şubenin günlük satışlarını yan yana kutu grafikleriyle çizdiğini düşün. Bir şubenin kutusu daha yüksekte ise tipik satışları daha fazladır; kutusu daha uzunsa satışları günden güne daha çok değişiyordur.

Nelere dikkat etmeli?

  • Kutu grafiği, dağılımın iki tepeli olup olmadığını gizleyebilir. Bu tür ayrıntılar için histogram daha iyi bilgi verir.
  • Bıyık kuralı yazılımdan yazılıma değişebilir; grafiğin açıklamasını kontrol et.
  • Çok küçük örneklemlerde kutu grafiği yanıltıcı derecede düzenli görünebilir; mümkünse ham noktaları da göster.

Sıkça Sorulan Sorular

Kutu grafiğinde bıyıklar neyi gösterir?

Bıyıklar, kutunun dışındaki ama olağan sayılan değerlerin ne kadar uzandığını gösterir. Yaygın kullanımda kutudan en fazla 1,5 kat çeyrekler açıklığı mesafedeki en uç gözlemde biter.

Kutu grafiği ile histogram arasındaki fark nedir?

Kutu grafiği dağılımı birkaç özet değerle sıkıştırılmış biçimde gösterir ve grup karşılaştırması için idealdir. Histogram ise dağılımın şeklini, tepe sayısını ve yoğunluğunu daha ayrıntılı gösterir.

İlgili terimler

Çeyrekler Açıklığı(Interquartile Range)Çeyrekler açıklığı (IQR), sıralanmış verideki üçüncü çeyrek (Q3) ile birinci çeyrek (Q1) arasındaki farktır. Verinin ortadaki yüzde 50'lik kısmının ne kadar yayıldığını gösterir ve uç değerlerden az etkilenir.HistogramHistogram, sayısal bir değişkenin değerlerini eşit genişlikteki aralıklara (bin) bölüp her aralıkta kaç gözlem bulunduğunu çubuklarla gösteren grafiktir. Dağılımın şeklini, merkezini ve yayılımını görmeyi sağlar.Aykırı Değer(Outlier)Aykırı değer (outlier), bir veri setindeki diğer gözlemlerden belirgin biçimde uzak, alışılmadık derecede büyük ya da küçük değerdir; ölçüm hatasından kaynaklanabileceği gibi gerçek ve önemli bir durumu da yansıtabilir.Veri Görselleştirme(Data Visualization)Veri görselleştirme, sayısal ve kategorik verileri grafik, harita ve diyagram gibi görsel öğelerle sunarak örüntülerin, eğilimlerin ve aykırı değerlerin kolayca anlaşılmasını sağlayan bir yöntemdir. Hem analiz hem de iletişim aracıdır.Medyan(Median)Medyan (ortanca), bir veri seti küçükten büyüğe sıralandığında tam ortada kalan değerdir. Verinin yarısı medyanın altında, yarısı üstündedir; aykırı değerlerden aritmetik ortalamaya göre çok daha az etkilenir.Harf Çevirisi(Transliteration)Harf çevirisi (transliterasyon), bir yazı sistemindeki metnin, anlamı çevrilmeden başka bir yazı sisteminin harfleriyle yazılmasıdır. Örneğin Kiril alfabesiyle yazılmış bir ismin Latin harflerine aktarılması harf çevirisidir.