Kuponsuz Tahvil Nedir?
İngilizce: Zero Coupon Bond
Yayın: · Son güncelleme:
Kuponsuz Tahvil Nedir? Kısaca
Kuponsuz tahvil (sıfır kuponlu tahvil), vade boyunca hiç faiz ödemesi yapmayan, nominal değerinin altında bir fiyatla satılan ve vade sonunda nominal değeri ödeyen tahvildir. Getiri, alış fiyatı ile nominal değer arasındaki farktan oluşur.
Kuponsuz tahvil, İngilizcede "zero coupon bond" olarak bilinen ve vade boyunca ara faiz ödemesi yapmayan tahvildir. Yatırımcı tahvili nominal değerinin altında bir fiyattan alır, vade sonunda nominal değerin tamamını tahsil eder.
Kuponsuz tahvil nedir?
Bu tahvillerde getirinin tamamı, alış fiyatı ile vadede alınan nominal değer arasındaki farktan oluşur. Ara dönemde nakit akışı olmadığı için yatırımcı, vadeye kadar hiçbir ödeme almaz. Türkiye'de Hazine'nin kısa vadeli bonoları ile şirketlerin finansman bonoları genellikle bu yapıdadır; daha uzun vadeli kuponsuz tahviller de ihraç edilebilir.
Getiri nasıl hesaplanır?
Varsayımsal örnek: Nominal değeri 1.000 TL olan, 2 yıl vadeli bir kuponsuz tahvili bugün 700 TL'ye alırsan, vadede 1.000 TL tahsil edersin. 300 TL'lik fark iki yıllık getirindir. Yıllık bileşik getiri yaklaşık şöyle hesaplanır:
(1.000 ÷ 700)^(1/2) − 1 ≈ %19,5
Avantajları
- Yeniden yatırım riski yoktur: Ara kupon olmadığı için kuponların hangi faizle yeniden yatırılacağı sorunu yaşanmaz; vadeye kadar tutulursa getiri baştan bellidir.
- Planlama kolaylığı: Belirli bir tarihte belirli bir tutara ihtiyaç duyanlar için uygundur.
Riskler
- Yüksek faiz duyarlılığı: Ara ödeme olmadığından durasyon vadeye eşittir; faiz değişimleri fiyatı, aynı vadeli kuponlu tahvillere göre daha sert etkiler.
- Kredi riski: Tüm ödeme vade sonunda yapıldığı için ihraççı temerrüde düşerse kayıp büyük olabilir.
- Enflasyon riski: Getiri sabit olduğundan yüksek enflasyon reel getiriyi eritebilir.
İskontolu satış mantığını daha geniş ele alan iskontolu tahvil maddesine de bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Kuponsuz tahvil ile iskontolu tahvil aynı şey mi?
Tam olarak değil. Kuponsuz tahvil yapısı gereği her zaman iskontolu satılır; ancak kuponlu bir tahvil de piyasa faizleri yükseldiğinde nominal değerin altında işlem görerek iskontolu hâle gelebilir.
Kuponsuz tahvil vadeden önce satılabilir mi?
Evet, işlem gördüğü piyasada satılabilir. Ancak fiyat o günkü piyasa faizine göre belirlenir; faizler yükselmişse beklenenden düşük bir fiyatla satmak gerekebilir.