Kullanım Oranı Nedir?
İngilizce: Utilization Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Kullanım Oranı Nedir? Kısaca
Kullanım oranı (utilization rate), bir DeFi borç verme havuzunda yatırılan toplam varlığın ne kadarının borç olarak kullanıldığını gösteren orandır; genellikle faiz oranlarını otomatik belirleyen temel değişkendir.
Kullanım oranı, bir borç verme havuzunun ne kadar "dolu" kullanıldığını gösterir. Havuzdaki paranın büyük kısmı borç verilmişse oran yüksek, çoğu boşta duruyorsa düşüktür.
Kullanım oranı nedir?
Basit formül şöyledir: Kullanım oranı = Toplam borç / Toplam yatırılan varlık. Örneğin varsayımsal bir havuza 1.000.000 dolar yatırılmış ve bunun 800.000 doları borç verilmişse kullanım oranı yüzde 80'dir.
Borç verme protokolü içinde faiz oranları çoğunlukla bu orana bağlı bir eğriyle belirlenir. Kullanım arttıkça hem borç alma faizi hem de mevduat getirisi yükselir. Birçok protokolde "optimal" bir eşik bulunur; bu eşik aşıldığında faiz çok daha dik yükselir. Amaç, borç almayı caydırıp yeni mevduatı teşvik ederek havuzda çekim için yeterli likidite bırakmaktır.
Neden önemlidir?
- Borç verenler için: Yüksek kullanım daha yüksek getiri anlamına gelebilir ama paranı çekmek zorlaşabilir.
- Borç alanlar için: Kullanım yükseldikçe ödenecek faiz hızla artabilir.
- Protokol sağlığı için: Oranın uzun süre çok yüksek kalması likidite sıkışmasına işaret edebilir.
Nelere dikkat etmeli?
Kullanım oranı yüzde 100'e yaklaştığında havuzda neredeyse boş varlık kalmaz; bu durumda mevduatını çekmek için borçların geri ödenmesini beklemen gerekebilir. Getiriye bakarken APY değerinin anlık olduğunu ve kullanım oranı değiştikçe hızla değişebileceğini unutma. Ayrıca akıllı sözleşme ve teminat değer kaybı riskleri her zaman geçerlidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Kullanım oranı yükselince faiz neden artar?
Protokol, likiditenin azaldığını görünce borç almayı pahalılaştırıp yeni yatırımcıları yüksek getiriyle çekmek ister. Bu sayede havuzda çekimler için yeterli varlık kalması hedeflenir.
Kullanım oranı yüzde 100 olursa ne olur?
Havuzda serbest varlık kalmadığı için borç verenler paralarını hemen çekemeyebilir. Faizler genellikle çok yükselir ve borçluların geri ödemesi beklenir.