Borç Verme Protokolü Nedir?
İngilizce: Lending Protocol
Yayın: · Son güncelleme:
Borç Verme Protokolü Nedir? Kısaca
Borç verme protokolü, kullanıcıların kripto varlıklarını bir havuza yatırıp faiz kazandığı, diğer kullanıcıların ise teminat göstererek bu havuzdan borç aldığı, akıllı sözleşmelerle aracısız işleyen DeFi uygulamasıdır.
Borç verme protokolü (lending protocol), bankanın yerine akıllı sözleşmelerin geçtiği bir kredi piyasası gibidir. Mevduat toplayan ve kredi veren bir kurum yerine, kurallar kodla belirlenir.
Borç verme protokolü nedir?
Borç verenler varlıklarını bir havuza yatırır ve faiz kazanır. Borç alanlar ise genellikle borç aldıkları miktardan daha değerli bir teminat yatırmak zorundadır; buna fazla teminatlandırma denir. Faiz oranları çoğu zaman havuzdaki talebe göre otomatik değişir; havuzun ne kadarının kullanıldığını gösteren kullanım oranı bu hesapta belirleyicidir.
Nasıl çalışır?
Varsayımsal bir örnek: 1.000 dolar değerinde kripto varlık teminat olarak yatırılıyor ve protokol en fazla yüzde 70'ini borç olarak veriyor. Kullanıcı 600 dolarlık stablecoin borç alıyor. Teminatın değeri düşer ve belirlenen eşiğin altına inerse pozisyon kısmen ya da tamamen likide edilir; yani teminat satılarak borç kapatılır ve kullanıcı ek ceza ödeyebilir.
Nelere dikkat etmeli?
- Likidasyon: Ani fiyat düşüşleri teminatını kaybetmene yol açabilir; teminat oranını güvenli seviyede tut.
- Akıllı sözleşme riski: Hatalar, saldırılar ve flash kredi manipülasyonları fon kaybına yol açmıştır.
- Oracle riski: Yanlış fiyat verisi haksız likidasyonlara neden olabilir.
- Likidite riski: Havuz tamamen kullanıldığında yatırdığın parayı hemen çekemeyebilirsin.
- Değişken faiz: Borç faizi kısa sürede yükselebilir.
DeFi'de mevduat güvencesi yoktur; kaybedilen fonların geri alınması çoğu zaman mümkün değildir.
Sıkça Sorulan Sorular
DeFi'de neden teminattan az borç alınır?
Kimlik ve kredi notu kontrolü olmadığı için protokol riski teminatla karşılar. Teminat borçtan fazla tutulur ki fiyat düşüşlerinde borç kapatılabilsin.
Borç verme protokolüne para yatırmak risksiz mi?
Hayır. Akıllı sözleşme açıkları, oracle hataları, stablecoin'in sabitini kaybetmesi ve likidite sıkışması gibi riskler vardır. Banka mevduatı gibi bir güvence bulunmaz.