İslami Finans Nedir?
İngilizce: Islamic Finance
Yayın: · Son güncelleme:
İslami Finans Nedir? Kısaca
İslami finans, İslam hukukunun ilkelerine uygun olarak faiz, aşırı belirsizlik ve kumar niteliğindeki işlemlerden kaçınan; kâr-zarar ortaklığı, ticari alım-satım ve kiralamaya dayanan finans sistemidir.

İslami finans nedir?
İslami finans, finansal işlemlerin İslam hukukunun (fıkıh) ilkelerine uygun yapılmasını esas alan bir finans sistemidir. Bankacılık, sigortacılık (tekafül), sermaye piyasası araçları ve fon yönetimi gibi geniş bir alanı kapsar. Türkiye'de bu sistemin bankacılık ayağı katılım bankacılığı adıyla bilinir.
Temel ilkeleri
- Faiz (riba) yasağı: Ödünç verilen paraya zamana bağlı ek getiri talep edilmez.
- Garar yasağı: Sözleşmelerde aşırı belirsizlik ve muğlaklıktan kaçınılır.
- Kumar (meysir) yasağı: Şansa dayalı, spekülatif işlemlerden uzak durulur.
- Varlığa dayalılık: Finansman, gerçek bir mal, hizmet veya projeyle ilişkilendirilir.
- Risk paylaşımı: Getiri ve risk taraflar arasında paylaşılır.
Başlıca araçlar
| Araç | Kısa açıklama |
|---|---|
| Murabaha | Maliyet ve kâr marjı açıkça belirtilerek vadeli satış |
| İcara | Kiralama esasına dayalı finansman |
| Mudaraba | Bir tarafın sermaye, diğerinin emek koyduğu ortaklık |
| Müşareke | Tarafların birlikte sermaye koyduğu ortaklık |
| Sukuk | Varlığa dayalı kira sertifikası; tahvile benzer bir yatırım aracı |
| Tekafül | Yardımlaşma esaslı sigorta modeli |
Nelere dikkat etmeli?
- Riskler ortadan kalkmaz: İslami finans ürünleri de piyasa, kredi ve likidite risklerine tabidir. Sukuk ve fonlar değer kaybedebilir.
- Uygunluk yorumları farklılaşabilir: Hangi ürünün ilkelere uygun olduğu konusunda farklı akademik ve dini görüşler bulunabilir.
- Maliyeti karşılaştır: Faizsiz yapı, finansmanın maliyetsiz olduğu anlamına gelmez; toplam geri ödeme tutarını mutlaka karşılaştır.
İslami finans, belirli ilkeler çerçevesinde finansal hizmet almak isteyenler için bir alternatif sunar; ancak her finansal karar gibi ürünün yapısını, maliyetini ve risklerini anlamak sana düşer.
Sıkça Sorulan Sorular
İslami finans ile katılım finansı aynı mı?
Temelde aynı ilkelere dayanırlar. Türkiye'de bu alan genellikle 'katılım finansı' veya 'faizsiz finans' olarak adlandırılır; uluslararası literatürde 'İslami finans' terimi yaygındır.
Sukuk nedir?
Sukuk, belirli varlıklara ya da projelere dayanan ve yatırımcıya bu varlıklardan doğan getiriden pay veren bir sermaye piyasası aracıdır. Türkiye'de kira sertifikası olarak da bilinir.