Gecelik Faiz Nedir?

Gecelik faiz (İngilizcesiyle overnight rate), vadesi bir gün olan, yani bugün alınıp ertesi iş günü geri ödenen borçlar için uygulanan faiz oranıdır. Bankalar, aracı kurumlar ve büyük kurumsal yatırımcılar kısa süreli nakit ihtiyaçlarını bu piyasada karşılar.

Gecelik faiz nedir?

Bankaların gün sonunda zorunlu karşılık ve ödeme yükümlülüklerini karşılamak için yeterli likiditeye sahip olması gerekir. Nakdi fazla olan bankalar fazlasını gecelik vadeyle borç verir, açığı olanlar ise borç alır. Bu işlemlerde oluşan faize gecelik faiz denir. Gecelik işlemler teminatsız yapılabildiği gibi, tahvil gibi menkul kıymetler teminat gösterilerek gecelik repo şeklinde de yapılabilir.

Nasıl oluşur?

Gecelik faiz, piyasadaki likidite arz ve talebine göre oluşur ama tamamen serbest değildir. Merkez bankası faiz koridoru aracılığıyla bu faize alt ve üst sınır koyar. Piyasada likidite bolsa gecelik faiz alt banta, sıkışıksa üst banta yaklaşma eğilimindedir. Türkiye'de Borsa İstanbul'da oluşan gecelik repo işlemlerine dayanan TLREF (Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı) da bir referans gösterge olarak kullanılır.

Neden önemli?

Gecelik faiz, para politikasının ekonomiye aktarılmasında ilk halkadır. Bankaların fonlama maliyetini belirleyerek mevduat ve kredi faizlerine yansır. Ayrıca para piyasası fonları gibi kısa vadeli yatırım araçlarının getirisini de etkiler. Ancak getiri kısa vadeli faiz hareketlerine bağlı olduğu için sabit ya da garantili değildir. Bireysel yatırımcılar gecelik repo ürünleriyle aracı kurumlar üzerinden karşılaşabilir; ürünün koşullarını, masraflarını ve vergi durumunu önceden incelemek gerekir.