Gecelik Borç Verme Faizi Nedir?
İngilizce: Overnight Lending Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Gecelik Borç Verme Faizi Nedir? Kısaca
Gecelik borç verme faizi, merkez bankasının likidite ihtiyacı olan bankalara bir gün vadeyle fon sağlarken uyguladığı faiz oranıdır. Faiz koridorunun üst bandını oluşturur ve piyasa faizine tavan işlevi görür.
Gecelik borç verme faizi (İngilizcesiyle overnight lending rate), merkez bankasının bankalara gecelik vadede borç verirken uyguladığı faizdir. Bir bankanın gün sonunda nakde ihtiyacı olduğunda, belirli teminatları göstererek bu orandan merkez bankasından fon alabilmesini sağlar.
Gecelik borç verme faizi nedir?
Bu oran, merkez bankasının "son başvuru" niteliğindeki fonlama imkânıdır ve faiz koridoru içinde üst bant olarak yer alır. Bir banka bu oranda merkez bankasından fon bulabildiği için, bankalar arası piyasada daha yüksek faizle borçlanmak istemez. Böylece gecelik piyasa faizleri için doğal bir tavan oluşur.
Nasıl belirlenir?
TCMB'de politika faizi bir hafta vadeli repo ihale faizidir. Gecelik borç verme faizi ise Para Politikası Kurulu tarafından genellikle politika faizine belirli bir marj eklenerek belirlenir. Bu marj zaman içinde değiştirilebilir. Bankaların bu imkândan yararlanabilmesi için teminat göstermesi gerekir. Güncel oranı TCMB'nin son PPK kararından kontrol etmelisin.
Neden önemli?
Gecelik borç verme faizi, piyasada likidite sıkıştığında devreye giren bir emniyet supabı gibidir. Merkez bankası bazı dönemlerde haftalık repo fonlamasını kısıp bankaları daha pahalı olan gecelik borç verme imkânına yönlendirerek, politika faizini değiştirmeden fiili fonlama maliyetini artırabilir. Bu tür adımlar ağırlıklı ortalama fonlama maliyeti gibi göstergelere yansır. Bu yüzden ekonomistler sadece politika faizine değil, bankaların fiilen hangi orandan fonlandığına da bakar.
Sıkça Sorulan Sorular
Gecelik borç verme faizi politika faizinden yüksek midir?
Genellikle evet. Koridorun üst bandı olduğu için politika faizinin üzerinde belirlenir; bu da bankaların merkez bankasından gecelik fonlamayı son seçenek olarak görmesine yol açar.
Bireyler gecelik borç verme faizinden yararlanabilir mi?
Hayır. Bu imkân merkez bankası ile bankalar arasındaki bir likidite aracıdır. Bireyleri dolaylı olarak, banka faizlerine yansıması üzerinden etkiler.