İçeriğe geç
parazade
Kripto

Fork Ne Demek?

Yayın: · Son güncelleme:

Fork Ne Demek? Kısaca

Fork (çatallanma), bir blokzincirin protokol kurallarında değişiklik yapılması ya da ağın geçici olarak iki farklı blok dizisine ayrılmasıdır; kalıcı olarak ikiye bölünmeye yol açabilen hard fork ve geriye uyumlu soft fork olarak ayrılır.

Fork nedir?
İçindekiler
  1. Fork türleri
  2. Neden fork yapılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Fork, Türkçede "çatallanma" anlamına gelir ve blokzincirin yolunun ikiye ayrılmasını anlatır. Bu bazen kendiliğinden ve geçici olarak, bazen de bilinçli bir protokol değişikliğiyle gerçekleşir.

Fork türleri

  • Geçici fork: İki madenci ya da doğrulayıcı aynı anda farklı bloklar ürettiğinde zincir kısa süreliğine ikiye ayrılır. Ağ, kısa süre içinde kurallara göre tek bir zincirde birleşir; diğer daldaki bloklar geçersiz kalır.
  • Soft fork: Kuralların sıkılaştırıldığı, geriye uyumlu değişikliktir. Güncellenmemiş düğümler yeni blokları hâlâ geçerli kabul eder.
  • Hard fork: Geriye uyumlu olmayan değişikliktir. Tüm düğümlerin güncellemesi gerekir; topluluk anlaşamazsa zincir kalıcı olarak ikiye bölünebilir.

Neden fork yapılır?

  • Yeni özellik eklemek
  • Güvenlik açıklarını kapatmak
  • Performansı ya da ücret yapısını değiştirmek
  • Topluluktaki görüş ayrılıkları sonucunda farklı yolları izlemek

Bir de açık kaynak kodun kopyalanıp yeni bir proje başlatılması anlamında "kod fork'u" vardır; bu, mevcut zinciri bölmez.

Nelere dikkat etmeli?

Zincir kalıcı olarak bölündüğünde, fork anındaki bakiyen her iki zincirde de görünebilir. Ancak bir zincirdeki işlemin diğerinde tekrar oynatılması (replay) riski olabilir. Fork dönemlerinde borsalar yatırma ve çekme işlemlerini geçici olarak durdurabilir. "Yeni fork tokenını almak için cüzdanını bağla" ya da "kurtarma ifadeni gir" diyen siteler sıklıkla dolandırıcıdır; resmî duyuruları bekle.

Sıkça Sorulan Sorular

Fork olduğunda kriptolarım ne olur?

Geçici forklar seni etkilemez. Kalıcı bir zincir bölünmesinde, fork anındaki bakiyen genellikle her iki zincirde de bulunur; ancak yeni zincirdeki varlığa erişmek için güvenli yöntemleri ve resmî duyuruları takip etmek gerekir.

Fork her zaman yeni bir kripto para doğurur mu?

Hayır. Soft forklar ve topluluğun tamamının kabul ettiği hard forklar zinciri bölmez. Yeni bir varlık yalnızca zincir kalıcı olarak ikiye ayrıldığında ortaya çıkar.

İlgili terimler

Hard ForkHard fork, bir blokzincirde geriye uyumlu olmayan bir kural değişikliğidir; güncellemeyi yapmayan düğümler yeni blokları geçersiz sayar ve topluluk anlaşamazsa zincir kalıcı olarak iki ayrı ağa bölünebilir.Soft ForkSoft fork, blokzincir kurallarının sıkılaştırıldığı ve geriye uyumlu olan protokol değişikliğidir; güncellenmemiş düğümler yeni kurallara uygun blokları hâlâ geçerli kabul ettiği için zincir genellikle bölünmez.Konsensüs Mekanizması(Consensus Mechanism)Konsensüs mekanizması (consensus mechanism), merkezi bir otorite olmadan blokzincir ağındaki bağımsız katılımcıların hangi işlemlerin geçerli olduğuna ve zincire hangi bloğun ekleneceğine ortak karar vermesini sağlayan kurallar bütünüdür.Blokzincir(Blockchain)Blokzincir, işlem kayıtlarının bloklar hâlinde gruplanıp kriptografik özetlerle birbirine zincirlendiği, tek bir merkez yerine ağdaki çok sayıda bilgisayarda tutulan ortak ve değiştirilmesi çok zor bir dijital defterdir.Doğrulayıcı(Validator)Doğrulayıcı (validator), hisse ispatı kullanan bir blokzincirde varlık kilitleyerek yeni blok öneren, başkalarının önerdiği blokları onaylayan ve karşılığında ödül alan, kural ihlalinde ise cezalandırılabilen katılımcıdır.Çoklu İmza(Multisignature)Çoklu imza (multisignature, multisig), bir kripto cüzdanından işlem yapılabilmesi için tek bir özel anahtar yerine, önceden belirlenmiş sayıda farklı anahtarın imzasının gerekli olduğu güvenlik düzenidir.