İçeriğe geç
parazade
Kripto

Gas Ücreti Nedir?

İngilizce: Gas Fee

Yayın: · Son güncelleme:

Gas Ücreti Nedir? Kısaca

Gas ücreti, Ethereum ve benzeri blokzincirlerde bir işlemi ya da akıllı sözleşme çağrısını gerçekleştirmek için harcanan hesaplama karşılığında ağa ödenen ücrettir; ağın yerel varlığıyla ödenir ve yoğunluğa göre değişir.

Gas Ücreti nedir?
İçindekiler
  1. Gas ücreti nasıl oluşur?
  2. Örnek
  3. Nelere dikkat etmeli?

Gas, Ethereum'da bir işlemin ne kadar hesaplama gerektirdiğini ölçen birimdir. Basit bir transfer az gas harcar; karmaşık bir akıllı sözleşme etkileşimi çok daha fazla gas gerektirir. Gas ücreti, harcanan gas miktarı ile birim gas fiyatının çarpımıdır ve ETH ile ödenir.

Gas ücreti nasıl oluşur?

2021'deki "London" güncellemesiyle gelen EIP-1559 modelinde ücret iki parçadan oluşur:

  • Taban ücret (base fee): Ağın yoğunluğuna göre protokol tarafından otomatik belirlenir ve yakılır, yani dolaşımdan çıkarılır.
  • Öncelik ücreti (bahşiş): İşlemini daha hızlı dahil ettirmek için doğrulayıcıya ödediğin ek ücrettir.

Gas fiyatı genellikle "gwei" ile ifade edilir; 1 gwei, ETH'nin milyarda biridir.

Örnek

Varsayımsal olarak basit bir transfer 21.000 gas harcıyor ve birim fiyat 10 gwei ise toplam ücret 210.000 gwei, yani 0,00021 ETH olur. Ağ yoğunlaştığında birim fiyat kat kat artabilir; aynı işlem çok daha pahalıya gelir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Başarısız olan işlemlerde de harcanan gas geri ödenmez.
  • Cüzdanında gas ödeyecek kadar yerel varlık yoksa token transferi yapamazsın.
  • Yoğun saatlerde ücretler sert yükselebilir; acil değilse beklemek maliyeti düşürebilir.
  • Katman 2 ağları genellikle daha düşük ücret sunar, ancak kendi risklerini taşır.
  • "Gas ücretini ödersen ödülünü alırsın" diyen mesajlar yaygın bir dolandırıcılık yöntemidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Gas ücreti neden bu kadar değişiyor?

Bloklarda sınırlı alan vardır. Talep arttığında taban ücret otomatik olarak yükselir ve kullanıcılar işlemlerini öne almak için daha yüksek öncelik ücreti öder.

İşlemim başarısız olursa gas ücreti geri gelir mi?

Hayır. İşlem başarısız olsa bile doğrulayıcının yaptığı hesaplama için harcanan gas ödenmiş sayılır. Yalnızca kullanılmayan gas limiti iade edilir.

İlgili terimler

EthereumEthereum, 2015'te hayata geçen, akıllı sözleşmeler ve merkeziyetsiz uygulamalar çalıştırılabilen programlanabilir bir blokzincirdir; yerel kripto parası Ether (ETH), işlem ücretlerini ödemek için kullanılır.Akıllı Sözleşme(Smart Contract)Akıllı sözleşme, blokzincir üzerinde çalışan ve önceden belirlenmiş koşullar gerçekleştiğinde kendiliğinden işlem yapan bir programdır; aracıya ihtiyaç duymadan kuralları uygular, ancak kodundaki hatalar da aynen çalışır.Katman 2(Layer 2)Katman 2 (Layer 2), işlemleri ana blokzincirin dışında daha hızlı ve ucuz şekilde işleyip sonuçları ya da kanıtları katman 1'e kaydeden, böylece güvenliğinden yararlanmayı amaçlayan ölçeklenme çözümüdür.MempoolMempool (memory pool, bellek havuzu), bir blokzincir ağına gönderilmiş ama henüz bir bloğa eklenerek onaylanmamış işlemlerin, ağdaki düğümlerde geçici olarak bekletildiği alandır.EIP(Ethereum Improvement Proposal)EIP (Ethereum Improvement Proposal), Ethereum'a yeni özellik, standart ya da süreç değişikliği önermek için kullanılan, belirli bir şablona göre yazılmış teknik tasarım belgesidir. Topluluk tartışmasından sonra benimsenebilir.Mikro Ödeme(Micropayment)Mikro ödeme, genellikle bir kuruşun altına kadar inebilen çok küçük tutarlı ödemelerdir; kriptoda bu ödemeler ödeme kanalları ve Lightning Network gibi düşük ücretli katman 2 çözümleriyle mümkün hâle getirilmeye çalışılır.