Nominal Faiz Nedir?
İngilizce: Nominal Interest Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Nominal Faiz Nedir? Kısaca
Nominal faiz, bir mevduat, kredi ya da tahvil için ilan edilen ve enflasyonun etkisi hesaba katılmamış faiz oranıdır. Paranın tutar olarak ne kadar artacağını gösterir, gerçek değerini değil.
İçindekiler
Nominal faiz, bankaların ve finans kuruluşlarının ilan ettiği, enflasyon düzeltmesi yapılmamış faiz oranıdır. Mevduat hesabında gördüğün "yıllık yüzde X" ya da kredi teklifinde yazan aylık oran, nominal faizdir.
Nominal faiz neyi gösterir?
Nominal faiz, paranın tutar olarak ne kadar büyüyeceğini gösterir. Örneğin 10.000 TL'yi yıllık yüzde 35 nominal faizle bir yıl yatırırsan, vergi ve kesintiler hariç yıl sonunda 13.500 TL'ye ulaşırsın. Ancak bu rakam, o paranın bir yıl sonra ne kadar mal ve hizmet alacağını söylemez.
Nominal ve reel faiz farkı
| Nominal faiz | Reel faiz | |
|---|---|---|
| Ne gösterir? | İlan edilen oran | Enflasyondan arındırılmış getiri |
| Enflasyonu hesaba katar mı? | Hayır | Evet |
| Ne işe yarar? | Tutar artışını hesaplamak | Satın alma gücündeki değişimi görmek |
Yukarıdaki örnekte yıllık enflasyon yüzde 30 olsaydı, reel faiz yaklaşık yüzde 3,8 olurdu (1,35 / 1,30 − 1).
Nominal faizi ne etkiler?
Nominal faizler; merkez bankasının politika faizi, enflasyon beklentileri, vade, borçlunun riski ve bankalar arası rekabet gibi etkenlere göre şekillenir. Enflasyon beklentisi yükseldiğinde, para sahipleri kayıplarını telafi etmek için genellikle daha yüksek nominal faiz talep eder.
Nelere dikkat etmeli?
Yüksek nominal faiz her zaman yüksek kazanç anlamına gelmez. Teklifleri karşılaştırırken aynı vade ve döneme çevirmeli, vergi kesintisini düşmeli ve sonucu enflasyonla kıyaslamalısın. Kredilerde ise nominal faizin yanında masraf ve vergileri içeren toplam maliyete bakmak gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Banka ilanlarındaki faiz nominal mi reel mi?
Banka ilanlarındaki faiz oranları nominaldir. Gerçek getiriyi görmek için bu oranı vergi sonrası net hâle getirip enflasyonla karşılaştırman gerekir.
Nominal faiz negatif olabilir mi?
Nadir de olsa olabilir; bazı ülkelerde merkez bankaları belirli dönemlerde negatif politika faizi uygulamıştır. Çok daha sık görülen durum ise nominal faizin pozitif, reel faizin negatif olmasıdır.