e-Serbest Meslek Makbuzu Nedir?
İngilizce: e-Self-Employment Receipt
Yayın: · Son güncelleme:
e-Serbest Meslek Makbuzu Nedir? Kısaca
e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM), serbest meslek erbabının yaptığı tahsilatları belgelemek için kâğıt makbuz yerine elektronik ortamda düzenlediği, kâğıt makbuzla aynı hukuki niteliği taşıyan belgedir.

e-Serbest Meslek Makbuzu, kısaca e-SMM, serbest meslek makbuzunun elektronik hâlidir. Avukat, mali müşavir, doktor, mühendis, serbest çalışan yazılımcı ya da tasarımcı gibi serbest meslek erbabı, müşterisinden ödeme aldığında bu belgeyi düzenler.
e-Serbest Meslek Makbuzu nedir?
Belge, GİB'in ücretsiz portalı ya da GİB'den izin almış özel entegratör yazılımları üzerinden düzenlenir ve elektronik imza veya mali mühürle imzalanır. Müşteriye e-posta ya da kâğıt çıktı olarak iletilebilir. Kanuna göre belge, tahsilat anında düzenlenir; yani serbest meslekte vergiyi doğuran olay hizmetin yapılması değil, ücretin tahsil edilmesidir.
Makbuzda yer alan başlıca bilgiler:
- Hizmetin açıklaması ve brüt ücret
- Varsa gelir vergisi stopajı tutarı
- Net ücret
- KDV ve varsa KDV tevkifatı
Kimler kullanır?
Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle serbest meslek erbabının büyük kısmı için e-SMM uygulaması zorunlu hâle getirilmiştir. Kapsam ve istisnalar değişebileceğinden güncel durumu GİB'den kontrol et.
Nasıl hesaplanır? Örnek
Varsayımsal bir örnek: Bir grafik tasarımcı, bir şirkete 10.000 TL brüt bedelle hizmet veriyor. Stopaj oranının %20, KDV oranının %20 olduğu varsayılırsa: stopaj 2.000 TL, net ücret 8.000 TL, KDV 2.000 TL olur. Şirket tasarımcıya 10.000 TL öder (net ücret + KDV) ve 2.000 TL stopajı vergi dairesine yatırır. Hizmet bir bireye verilseydi stopaj kesilmezdi.
Oranlar değişebilir; güncel değerleri GİB'den kontrol et. Ödeme alınmadan makbuz düzenlemek, henüz tahsil edilmemiş gelirin vergisini doğurabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
e-SMM ücretsiz kesilebilir mi?
Evet, GİB'in sunduğu portal üzerinden e-SMM ücretsiz düzenlenebilir. İşlem hacmi yüksek olanlar özel entegratör yazılımlarını da tercih edebilir.
Yurt dışındaki müşteriye e-SMM kesilir mi?
Yurt dışındaki müşteriden yapılan tahsilatlar da belgelenmelidir ve e-SMM ile düzenlenebilir. Bu tür hizmetlerde stopaj kesilmez; KDV açısından hizmet ihracatı şartlarının sağlanıp sağlanmadığı ayrıca değerlendirilir.