İçeriğe geç
parazade
Vergi & Muhasebe

Demirbaş Defteri Nedir?

İngilizce: Fixed Asset Register

Yayın: · Son güncelleme:

Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.

Demirbaş Defteri Nedir? Kısaca

Demirbaş defteri, işletmenin uzun süre kullandığı masa, bilgisayar, makine gibi varlıklarının alış tarihi, bedeli, yeri ve amortismanıyla birlikte listelendiği kayıttır. Sabit kıymet listesi olarak da anılır.

Demirbaş Defteri nedir?
İçindekiler
  1. Demirbaş defteri nedir?
  2. Hangi bilgileri içerir?
  3. Nasıl kullanılır?
  4. Örnek
  5. Nelere dikkat etmeli?

Demirbaş defteri nedir?

Demirbaş defteri, işletmede bir yıldan uzun süre kullanılacak varlıkların tek tek listelendiği kayıttır. Her demirbaş için bir sıra numarası, tanım, alış tarihi, fatura bilgisi ve maliyet yazılır. Böylece hangi varlığın nerede ve kimde olduğu izlenebilir.

Hangi bilgileri içerir?

İyi tutulmuş bir demirbaş kaydında şu sütunlar bulunur: demirbaş numarası, tanım, seri numarası, alış tarihi ve bedeli, faydalı ömür, amortisman oranı, birikmiş amortisman ve net değer. Kullanıldığı departman ve sorumlu kişi bilgisi de sayımı kolaylaştırır. Elden çıkarılan varlıklar için satış ya da hurdaya ayırma tarihi not edilir.

Nasıl kullanılır?

Demirbaş defteri, amortisman hesabının kaynağıdır. Her yıl sonunda bu listedeki varlıklar için ayrılacak amortisman hesaplanır ve kayda alınır. Dönem sonu sayımında da liste elinizde olduğu için fiziki kontrol hızlanır.

Örnek

Örneğin 2026 yılında 45.000 TL'ye alınan bir dizüstü bilgisayar listeye "DB-0042" numarasıyla eklenir. Faydalı ömrü ve amortisman oranı yazılır, yıl sonunda ayrılan amortisman birikmiş amortisman sütununa işlenir. Bilgisayar iki yıl sonra satılırsa satış bedeli ile net değer arasındaki fark kâr ya da zarar olarak kaydedilir.

Nelere dikkat etmeli?

Vergi mevzuatı ayrı bir demirbaş defteri tutmayı zorunlu kılmaz, ancak bu bilgiler envanter ve amortisman kayıtlarında bulunmalıdır. Varlıklara demirbaş etiketi yapıştırmak sayımda büyük kolaylık sağlar. Değeri doğrudan gider yazma sınırının altında kalan küçük alımları da ayrı bir listede izlemek kayıp riskini azaltır.

Sıkça Sorulan Sorular

Demirbaş defteri ile envanter defteri aynı mı?

Değildir. Envanter defteri tüm varlık ve borçları dönem sonunda listeleyen yasal defterdir; demirbaş defteri ise yalnız duran varlıkların ayrıntılı takibi için tutulan yardımcı kayıttır.

Küçük tutarlı demirbaşlar da deftere yazılmalı mı?

Doğrudan gider yazılan küçük alımlar amortismana tabi tutulmaz, ama fiziki takip için listede tutulmaları faydalıdır. Böylece kaybolan ya da yer değiştiren eşyalar fark edilir.

İlgili terimler

Amortismana Tabi İktisadi Kıymet(Depreciable Asset)Amortismana tabi iktisadi kıymet, işletmede bir yıldan fazla kullanılan ve yıpranma, aşınma ya da değer kaybına uğrayan varlıklardır. Bina, makine, taşıt, demirbaş ve bazı haklar bu kapsamdadır; maliyetleri amortisman yoluyla gider yazılır.Doğrudan Gider Yazma Sınırı(Direct Expensing Threshold)Doğrudan gider yazma sınırı, değeri belirli bir tutarı aşmayan alet, edevat, mefruşat ve demirbaşların amortismana tabi tutulmadan alındığı yıl gider yazılabildiği tutardır. 2026 yılı için bu sınır 12.000 TL'dir.Amortisman Oranları(Depreciation Rates)Amortisman oranları, bir duran varlığın maliyetinin her yıl hangi yüzdesinin gider yazılacağını gösteren oranlardır. Türkiye'de oranlar GİB'in yayımladığı faydalı ömür listesine göre belirlenir.Demirbaş(Fixed Asset)Demirbaş, bir işletmenin faaliyetlerinde bir yıldan uzun süre kullanmak için edindiği mobilya, bilgisayar, büro makinesi gibi taşınabilir maddi varlıklardır. Muhasebede duran varlık olarak kaydedilir ve genellikle amortisman yoluyla gidere dönüştürülür.Faydalı Ömür(Useful Life)Faydalı ömür, bir duran varlığın işletmede kullanılarak ekonomik fayda sağlaması beklenen süredir; amortismanın kaç yıla yayılacağını ve yıllık amortisman oranını belirler.Amortisman(Depreciation)Amortisman, bina, makine, taşıt gibi uzun süre kullanılan varlıkların zamanla yıpranması ve değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerinin faydalı ömürleri boyunca gidere dağıtılmasıdır.Net Değer(Net Worth)Net değer, bir kişinin ya da kurumun sahip olduğu tüm varlıkların toplam değerinden tüm borç ve yükümlülüklerinin çıkarılmasıyla bulunan tutardır. Finansal durumun tek bir sayıyla özetlenmiş hâlidir ve negatif de olabilir.