İçeriğe geç
parazade
Kripto

CeFi Ne Demek?

İngilizce: Centralized Finance

Yayın: · Son güncelleme:

CeFi Ne Demek? Kısaca

CeFi (Centralized Finance), kripto alım satımı, saklama, borç verme ve getiri gibi hizmetlerin merkezi bir şirket aracılığıyla sunulduğu modeldir; kullanıcı varlıklarının kontrolü genellikle bu şirkettedir.

CeFi nedir?
İçindekiler
  1. CeFi ne demek?
  2. CeFi ile DeFi farkı
  3. Nelere dikkat etmeli?

CeFi, "merkezi finans" anlamına gelir. Kripto bağlamında, kullanıcıların işlemlerini bir şirketin işlettiği platform üzerinden yaptığı yapıları anlatır. Kripto borsaları, saklama şirketleri ve kripto kredi platformları CeFi örnekleridir.

CeFi ne demek?

CeFi'de bir hesap açar, genellikle kimlik doğrulama (KYC) yapar ve varlıklarını platforma yatırırsın. Platform, emirlerini eşleştirir, varlıklarını saklar ve sana destek hizmeti sunar. Arayüzler genellikle kullanıcı dostudur; TL yatırma çekme gibi işlemler de buradan yapılır.

CeFi ile DeFi farkı

CeFi DeFi
Kontrol Şirket Kullanıcı ve akıllı sözleşmeler
Kimlik doğrulama Genellikle zorunlu Çoğu zaman yok
Hata/şifre kaybı Destek ekibi yardım edebilir Kurtarma yok
Ana risk Şirket iflası, dondurma Kod hatası, kullanıcı hatası

Nelere dikkat etmeli?

  • Saklama riski: Varlıkların platformda tutulduğu sürece özel anahtarlar şirkettedir. Platform iflas ederse ya da hacklenirse varlıklarına erişemeyebilirsin.
  • Getiri ürünleri: Geçmişte yüksek getiri vaat eden bazı CeFi kredi platformları çöktü ve kullanıcılar ciddi kayıplar yaşadı.
  • Yetki kontrolü: Türkiye'de kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2024'ten bu yana Sermaye Piyasası Kurulu'nun izin ve denetimine tabidir. Kullanacağın platformun durumunu SPK'nın güncel listelerinden kontrol et.
  • Güvenlik: İki faktörlü doğrulama kullan, uzun süre kullanmayacağın varlıkları kendi cüzdanında tutmayı değerlendir.

Sıkça Sorulan Sorular

CeFi güvenli mi?

CeFi platformları kullanım kolaylığı ve destek sunar ama varlıkların kontrolü şirkettedir. Şirketin iflası, hacklenmesi ya da hesap dondurması gibi riskler bulunur; bu yüzden platform seçimi önemlidir.

Kripto borsası CeFi mi sayılır?

Evet, merkezi bir şirket tarafından işletilen ve kullanıcı varlıklarını saklayan kripto borsaları CeFi'nin en yaygın örneğidir.

İlgili terimler

Merkezi Borsa(Centralized Exchange)Merkezi borsa (CEX), kullanıcıların kripto varlıkları bir şirket aracılığıyla alıp sattığı, emirlerin şirketin emir defterinde eşleştiği ve varlıkların çoğunlukla platformun saklamasında tutulduğu kripto alım satım platformudur.DeFi(Decentralized Finance)DeFi (merkeziyetsiz finans), borç verme, borç alma, takas ve faiz benzeri getiri gibi finansal hizmetlerin banka ya da aracı kurum yerine blokzincir üzerindeki akıllı sözleşmelerle sunulduğu uygulamaların genel adıdır.Kripto Saklama Hizmeti(Crypto Custody)Kripto saklama hizmeti (crypto custody), kripto varlıklara erişimi sağlayan özel anahtarların bir kuruluş tarafından müşteri adına güvenli biçimde tutulması ve yönetilmesidir.Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcı(Crypto Asset Service Provider)Kripto varlık hizmet sağlayıcı, Türkiye'de 7518 sayılı Kanun'la tanımlanan; kripto varlık alım satım platformlarını, saklama hizmeti veren kuruluşları ve mevzuatla belirlenen diğer kurumları kapsayan, SPK iznine tabi kuruluştur.KYC(Know Your Customer)KYC (Know Your Customer, Müşterini Tanı), bankaların ve kripto platformlarının kara para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele kapsamında müşterilerinin kimliğini doğrulayıp risk değerlendirmesi yaptığı süreçtir.Sermaye Piyasası Kurulu(Capital Markets Board)Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Türkiye'de sermaye piyasalarının güvenilir, şeffaf ve adil biçimde işlemesini sağlamak ve yatırımcıların haklarını korumak amacıyla düzenleme ve denetim yapan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu kurumudur.İki Faktörlü Doğrulama(Two-Factor Authentication)İki faktörlü doğrulama (2FA), bir hesaba girişte şifrenin yanında ikinci bir kanıt istenmesidir. Kripto hesaplarında genellikle doğrulama uygulaması kodu ya da güvenlik anahtarı kullanılır ve şifre çalınsa bile hesabı korumaya yardım eder.