İçeriğe geç
parazade

Stalkerware Nedir?

Yayın: · Son güncelleme:

Stalkerware Nedir? Kısaca

Stalkerware, birinin telefonuna ya da bilgisayarına gizlice kurularak mesajlarını, konumunu, aramalarını ve fotoğraflarını izinsiz izleyen ve bu bilgileri kuran kişiye gönderen takip yazılımıdır.

Stalkerware nedir?
İçindekiler
  1. Stalkerware nedir?
  2. Nasıl anlaşılır?
  3. Ne yapmalı?

Stalkerware nedir?

Stalkerware, "ısrarlı takip" anlamındaki stalking ile yazılım kelimesinin birleşimidir. Teknik olarak bir casus yazılım türüdür, ancak amacı farklıdır: para çalmaktan çok bir kişiyi kontrol etmek ve izlemek. Kuran kişi genellikle mağdurun yakın çevresinden biridir; eski ya da mevcut partner, aile üyesi veya iş arkadaşı.

Bu uygulamalar çoğu zaman "ebeveyn kontrolü" ya da "telefon bulucu" adıyla pazarlanır. Fark, cihaz sahibinin bilgisi ve rızası olmadan kurulmasıdır.

Nasıl anlaşılır?

Stalkerware kurmak için çoğu zaman telefona birkaç dakikalık fiziksel erişim yeterlidir. Şu işaretler şüphe uyandırabilir:

  • Birinin sizin özel mesajlarınızda geçen bilgileri bilmesi
  • Ayarlarda tanımadığınız erişilebilirlik ya da cihaz yöneticisi izinleri
  • Hızlı pil tükenmesi ve artan veri kullanımı
  • Bulut hesabınızda tanımadığınız cihaz oturumları

Örneğin eski partneriniz yalnız yakın bir arkadaşınıza mesajla söylediğiniz bir buluşma yerini biliyorsa, telefonunuzda ya da bulut hesabınızda izinsiz bir erişim olabilir.

Ne yapmalı?

Bu konuda dikkatli davranmak gerekir. Uygulamayı aniden silmek, kuran kişiyi uyarabilir ve fiziksel güvenlik riski doğurabilir. Önce güvendiğiniz bir cihazdan destek alın; şiddet riski varsa kolluk kuvvetlerine ve şiddet önleme kurumlarına başvurun.

Güvenli olduğunuzda telefonu güncelleyin, bulut hesap şifrenizi değiştirin ve gerekirse cihazı fabrika ayarlarına döndürün. Ayrıntılar için casus yazılım maddesine de bakabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Stalkerware kurmak suç mu?

Evet. Bir kişinin cihazına bilgisi dışında takip yazılımı kurmak, bilişim sistemine girme, haberleşmenin gizliliğini ve özel hayatın gizliliğini ihlal gibi suçları oluşturabilir.

Telefonumda stalkerware olduğundan şüpheleniyorum, hemen silmeli miyim?

Önce güvenliğinizi düşünün. Silme işlemi kuran kişiye haber verebilir; şiddet riski varsa önce destek alın, delil için ekran görüntüsü saklayın ve ardından cihazı temizleyin.

İlgili terimler

Casus Yazılım(Spyware)Casus yazılım (spyware), bir cihaza kullanıcının bilgisi dışında yerleşip konum, mesaj, şifre, tarama geçmişi gibi bilgileri gizlice toplayan ve üçüncü kişilere gönderen kötü amaçlı yazılımdır.Konum Takibi(Location Tracking)Konum takibi, telefonunuzun GPS, Wi-Fi ağları ve baz istasyonları aracılığıyla bulunduğunuz yeri belirlemesi ve bu bilginin uygulamalar, hizmetler ya da başka kişilerle paylaşılmasıdır.Telefon Dinleme(Phone Tapping)Telefon dinleme, bir kişinin telefon görüşmelerinin, mesajlarının ya da ortam seslerinin onun bilgisi dışında izlenmesi ve kaydedilmesidir. Bugün en yaygın biçimi telefona gizlice yüklenen casus uygulamalardır.Uygulama İzinleri(App Permissions)Uygulama izinleri, telefon ve bilgisayardaki uygulamaların kamera, mikrofon, konum, rehber, fotoğraflar ya da SMS gibi hassas özelliklere ve verilere erişmek için sizden aldığı onaylardır.Yazılım(Software)Yazılım, bir bilgisayarın ya da akıllı cihazın ne yapacağını adım adım tarif eden programların, verilerin ve talimatların bütünüdür. Donanım fiziksel parçaları, yazılım ise bu parçaları çalıştıran mantığı ifade eder.Erişilebilirlik(Accessibility)Erişilebilirlik (accessibility), web siteleri ve uygulamaların görme, işitme, hareket ya da bilişsel engeli olan kişiler dâhil herkes tarafından algılanabilir, kullanılabilir ve anlaşılabilir biçimde tasarlanmasıdır.Fiziksel Güvenlik(Physical Security)Fiziksel güvenlik, bina, ofis, sunucu odası ve cihaz gibi fiziksel varlıkların ve içlerindeki verilerin izinsiz giriş, hırsızlık, sabotaj ve doğal afet gibi tehditlere karşı korunmasıdır.