Çapraz Kur Nedir?
İngilizce: Cross Rate
Yayın: · Son güncelleme:
Çapraz Kur Nedir? Kısaca
Çapraz kur, iki para birimi arasındaki değişim oranının doğrudan değil, genellikle ABD doları gibi üçüncü bir para birimi üzerinden hesaplanmasıyla bulunan kurdur. Örneğin euro/TL kuru, euro/dolar ve dolar/TL kurlarından türetilebilir.
Çapraz kur, iki para birimi arasındaki değişim oranının üçüncü bir para birimi aracılığıyla hesaplanmasıdır. Dünya döviz piyasasında işlemlerin büyük kısmı ABD doları üzerinden yapıldığı için pek çok kur, dolar karşısındaki değerlerden türetilir.
Çapraz kur nedir?
Bir para biriminin başka bir para birimi karşısındaki değeri her zaman doğrudan işlem gören bir piyasada oluşmaz. Örneğin Türk lirası ile Japon yeni arasında derin bir piyasa olmayabilir. Bu durumda TL/dolar ve dolar/yen kurları kullanılarak TL/yen kuru hesaplanır. İşte bu türetilmiş orana çapraz kur denir. Dolar dışındaki iki para biriminin oranını gösteren parite kavramıyla da yakından ilişkilidir.
Nasıl hesaplanır?
Ortak para birimi sadeleşecek şekilde iki kur çarpılır ya da bölünür. Varsayımsal bir örnek:
| Kur | Değer |
|---|---|
| EUR/USD | 1,10 |
| USD/TRY | 40,00 |
| EUR/TRY (çapraz) | 1,10 × 40,00 = 44,00 |
Burada 1 euro 1,10 dolar, 1 dolar 40 TL ettiği için 1 euro yaklaşık 44 TL eder. Rakamlar yalnızca örnektir; güncel kurları resmî ya da güvenilir kaynaklardan kontrol et.
Nelere dikkat etmeli?
- Bankalar ve döviz büroları alış ve satış fiyatı arasında fark (makas) uygular; gerçek işlem fiyatı hesapladığın çapraz kurdan farklı olabilir.
- Piyasada iki kurdan biri hızla değişirse çapraz kur da anında etkilenir.
- Teorik çapraz kur ile piyasada kote edilen kur arasındaki küçük farklar arbitraj işlemleriyle genellikle kısa sürede kapanır.
Kısacası çapraz kur, döviz piyasasındaki tüm kurların birbirine bağlı olduğunu gösteren pratik bir hesaplama aracıdır. Temel kavramlar için döviz kuru maddesine de bakabilirsin.
Sıkça Sorulan Sorular
Çapraz kur ile parite aynı şey mi?
Birbirine çok yakındır. Parite genellikle iki yabancı para biriminin, örneğin euro/doların oranını anlatır. Çapraz kur ise bu oranın üçüncü bir para birimi üzerinden hesaplanmasını vurgular.
Çapraz kur neden dolar üzerinden hesaplanır?
Çünkü dünya döviz işlemlerinin büyük kısmında dolar taraflardan biridir ve en derin piyasa dolar çiftlerindedir. Bu yüzden diğer kurları dolar üzerinden türetmek hem kolay hem de daha güvenilirdir.