İçeriğe geç
parazade
Kripto

Teminat Oranı Nedir?

İngilizce: Collateral Ratio

Yayın: · Son güncelleme:

Teminat Oranı Nedir? Kısaca

Teminat oranı, bir kripto kredisinde ya da teminatlı stablecoin sisteminde yatırılan teminatın değerinin borcun değerine oranıdır; oran belirlenen eşiğin altına düşerse pozisyon tasfiye (likidasyon) edilebilir.

Teminat Oranı nedir?
İçindekiler
  1. Teminat oranı nedir?
  2. Nasıl hesaplanır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Teminat oranı (collateral ratio), borç karşılığında yatırdığın varlığın borcuna göre ne kadar değerli olduğunu gösterir. DeFi borç verme protokollerinde, kripto teminatlı stablecoin sistemlerinde ve merkezi platformlardaki kripto kredilerinde temel risk ölçüsüdür.

Teminat oranı nedir?

Kripto kredileri çoğunlukla aşırı teminatlıdır: borç aldığın tutardan daha değerli bir teminat yatırman gerekir. Bunun nedeni, kripto fiyatlarının çok oynak olması ve protokolün borcu geri alabileceğinden emin olmak istemesidir. Her protokol, varlık türüne göre asgari bir oran ya da likidasyon eşiği belirler.

Nasıl hesaplanır?

Teminat oranı = Teminatın güncel değeri ÷ Borcun güncel değeri × 100

Örneğin varsayımsal olarak 1.500 dolarlık ETH yatırıp 1.000 dolarlık stablecoin borç alırsan teminat oranın %150 olur. ETH'nin fiyatı %20 düşerse teminat 1.200 dolara iner ve oran %120'ye geriler. Protokolün eşiği bunun üzerindeyse pozisyonun likidasyona uğrayabilir.

Nelere dikkat etmeli?

  • Tampon bırak: Asgari orana yakın çalışmak, küçük bir fiyat hareketinde bile tasfiye riskini artırır.
  • Likidasyon cezası: Tasfiye sırasında teminatın bir kısmı ceza ya da indirim olarak kaybedilebilir.
  • Oracle riski: Fiyat verisini sağlayan oracle hatalı veri verirse beklenmedik tasfiyeler yaşanabilir.
  • Takip: Ani piyasa düşüşlerinde pozisyonunu izleyemezsen teminatın hızla erir.

Borçlanarak kripto almak kaldıraç etkisi yaratır; kayıplar beklediğinden hızlı büyüyebilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Teminat oranı düşerse ne olur?

Oran protokolün belirlediği eşiğin altına inerse teminatın bir kısmı ya da tamamı otomatik olarak satılarak borç kapatılabilir. Bu işleme likidasyon denir ve genellikle ek bir ceza içerir.

Teminat oranımı nasıl yükseltebilirim?

Pozisyona ek teminat yatırabilir ya da borcunun bir kısmını geri ödeyebilirsin. İkisi de oranı artırarak likidasyon riskini azaltır.

İlgili terimler

Likidasyon(Liquidation)Likidasyon (liquidation), kaldıraçlı bir kripto pozisyonunda ya da teminatlı borçta zarar teminatı belirli bir eşiğin altına düşürdüğünde, platformun pozisyonu zorla kapatması ve teminatın tamamını ya da bir kısmını almasıdır.Likidasyon Fiyatı(Liquidation Price)Likidasyon fiyatı, kaldıraçlı bir pozisyonda teminatın zararı karşılayamaz hâle geldiği ve borsanın pozisyonu zorla kapattığı fiyat seviyesidir. Kaldıraç arttıkça bu fiyat güncel fiyata yaklaşır.Oracle(Blockchain Oracle)Blokzincir oracle'ı, akıllı sözleşmelerin kendi başına erişemediği fiyat, hava durumu ya da spor sonucu gibi blokzincir dışındaki verileri güvenilir biçimde zincire taşıyan aracı sistemdir.DeFi(Decentralized Finance)DeFi (merkeziyetsiz finans), borç verme, borç alma, takas ve faiz benzeri getiri gibi finansal hizmetlerin banka ya da aracı kurum yerine blokzincir üzerindeki akıllı sözleşmelerle sunulduğu uygulamaların genel adıdır.StablecoinStablecoin, değerini genellikle ABD doları gibi bir itibari paraya ya da başka bir varlığa sabitlemeyi amaçlayan kripto varlıktır; amaç, kripto piyasalarındaki fiyat oynaklığından korunmuş bir dijital birim sunmaktır.Programlanabilir Para(Programmable Money)Programlanabilir para, kullanımı ya da transferi yazılım kurallarına bağlanabilen dijital paradır; örneğin belirli bir koşul gerçekleşince ödemenin kendiliğinden yapılması ya da paranın yalnız belirli amaçlarla harcanabilmesi sağlanabilir.