İçeriğe geç
parazade

Bölünme Nedir?

İngilizce: Spin-off

Yayın: · Son güncelleme:

Bölünme Nedir? Kısaca

Bölünme, bir şirketin malvarlığının tamamını ya da bir kısmını başka şirketlere devretmesi ve karşılığında bu şirketlerin paylarının ortaklara ya da şirketin kendisine verilmesidir. Türk Ticaret Kanunu tam ve kısmi bölünmeyi düzenler.

Bölünme nedir?
İçindekiler
  1. Bölünme nedir?
  2. Bölünme ne demek, neden yapılır?
  3. Nelere dikkat etmeli?

Bölünme, bir şirketin varlıklarını parçalara ayırarak yeni ya da mevcut başka şirketlere aktarmasıdır. İngilizcede bu işlem için en çok "spin-off" terimi kullanılır. Türkiye'de şirket bölünmesi Türk Ticaret Kanunu'nda (TTK) düzenlenmiştir.

Bölünme nedir?

TTK iki ana türden söz eder:

  • Tam bölünme: Şirketin bütün malvarlığı bölümlere ayrılıp başka şirketlere devredilir ve bölünen şirket sona erer. Ortaklar, devralan şirketlerin paylarını alır.
  • Kısmi bölünme: Şirket bir ya da birkaç bölümünü başka şirkete devreder ama varlığını sürdürür. Karşılığında verilen paylar ortaklara ya da şirketin kendisine verilebilir.

Bölünme ne demek, neden yapılır?

Gündelik dilde bölünme, bir şirketin bir iş kolunu ayrı bir şirket hâline getirmesi demektir. Başlıca nedenler:

  • Farklı iş kollarını ayrı yönetmek ve odaklanmak,
  • Bir bölümü satışa ya da yeni ortağa hazırlamak,
  • Aile şirketlerinde ortaklar arasında ayrışma,
  • Riskli bir faaliyeti diğerlerinden ayırmak.

Örneğin varsayımsal bir şirket hem gıda üretimi hem lojistik yapıyorsa, lojistik birimini kısmi bölünmeyle yeni bir şirkete aktarabilir.

Nelere dikkat etmeli?

Bölünme; bölünme sözleşmesi ya da planı, raporlar, genel kurul kararı ve ticaret siciline tescil gibi resmî adımlar gerektirir. Alacaklıların ve ortakların hakları kanunla korunur. Vergi açısından bazı bölünmeler belirli şartlarla vergisiz yapılabilir; bu koşullar teknik olduğundan güncel mevzuatı resmî kaynaklardan ya da bir mali müşavirden kontrol etmek gerekir. Borsada bu kavram, pay bölünmesi ile karıştırılmamalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bölünme ile pay bölünmesi aynı şey mi?

Hayır. Şirket bölünmesi malvarlığının başka şirketlere devridir. Pay bölünmesi ise şirketin yapısı değişmeden mevcut payların daha küçük birimlere ayrılmasıdır.

Bölünmede ortakların payı ne olur?

Ortaklar, devralan şirketlerde paylar edinir. Payların nasıl dağıtılacağı bölünme sözleşmesi ya da planında belirlenir ve kanun ortakların haklarının korunmasını öngörür.

İlgili terimler

Tür Değişikliği(Change of Legal Form)Tür değişikliği, bir şirketin tüzel kişiliği sona ermeden ve tasfiye edilmeden başka bir şirket türüne dönüşmesidir. Örneğin bir limited şirket anonim şirkete dönüşebilir; şirketin hak ve borçları yeni türde aynen devam eder.Kısmi Bölünme(Partial Spin-off)Kısmi bölünme, bir şirketin malvarlığının bir bölümünü mevcut ya da yeni kurulan başka bir şirkete devretmesi ve karşılığında alınan payların şirketin kendisine veya ortaklarına verilmesidir. Bölünen şirket varlığını sürdürür.Birleşme(Merger)Birleşme, iki ya da daha fazla şirketin malvarlıklarını ve faaliyetlerini tek bir tüzel kişilik altında toplamasıdır. Birleşen şirketlerden en az biri sona erer ve ortaklarına, birleşme sonucunda varlığını sürdüren şirketin payları verilir.Anonim Şirket(Joint Stock Company)Anonim şirket, sermayesi paylara bölünmüş, tüzel kişiliği olan ve borçlarından yalnızca kendi mal varlığıyla sorumlu olan ticaret şirketidir. Pay sahipleri kural olarak yalnızca taahhüt ettikleri sermayeyi öder.Genel Kurul(General Assembly)Genel kurul, anonim şirkette pay sahiplerinden oluşan ve esas sözleşme değişikliği, yönetim kurulu seçimi, finansal tabloların onayı ve kâr dağıtımı gibi temel kararları alan en üst organdır. Olağan ya da olağanüstü olarak toplanır.Pay Bölünmesi(Stock Split)Pay bölünmesi, bir şirketin mevcut her payını birden fazla paya ayırarak toplam pay sayısını artırması ve pay başına fiyatı aynı oranda düşürmesidir; şirketin toplam değeri ve ortakların payı değişmez.