Binom Dağılımı Nedir?
İngilizce: Binomial Distribution
Yayın: · Son güncelleme:
Binom Dağılımı Nedir? Kısaca
Binom dağılımı, her birinde aynı başarı olasılığı bulunan n adet bağımsız denemede toplam kaç başarı elde edileceğini modelleyen kesikli olasılık dağılımıdır. Parametreleri deneme sayısı n ve başarı olasılığı p'dir.

Binom dağılımı, iki sonuçlu bir deneyin belirli sayıda tekrarlanmasıyla elde edilen başarı sayısının olasılıklarını verir. Para atma, bir ürünün kusurlu olup olmaması ya da bir e-postanın açılıp açılmaması gibi evet/hayır durumlarına uygulanır.
Binom dağılımı nedir?
Binom dağılımının geçerli olması için dört koşul aranır:
- Deneme sayısı (n) önceden bellidir.
- Her denemenin yalnızca iki sonucu vardır: başarı ya da başarısızlık.
- Başarı olasılığı (p) her denemede aynıdır.
- Denemeler birbirinden bağımsızdır.
Tek bir deneme, Bernoulli dağılımı ile modellenir; binom dağılımı bu denemelerin toplamıdır.
Nasıl hesaplanır?
n denemede tam k başarı olasılığı:
P(X = k) = C(n, k) × p^k × (1 − p)^(n − k)
Burada C(n, k), n nesneden k tanesini seçmenin kombinasyon sayısıdır. Dağılımın ortalaması n × p, varyansı n × p × (1 − p)'dir.
Örnek
Varsayımsal olarak hilesiz bir parayı 10 kez attığını düşün (n = 10, p = 0,5). Tam 5 tura gelme olasılığı C(10, 5) × 0,5^10 = 252 / 1024 ≈ 0,246'dır. Yani en olası sonuç olsa da her dört denemeden yalnızca birinde tam 5 tura görülür.
Veri bilimindeki yeri
Binom dağılımı, A/B testi gibi dönüşüm oranı karşılaştırmalarında, sınıflandırma modellerinin isabet sayısını değerlendirmede ve lojistik regresyonun arkasındaki olasılık modelinde temel rol oynar. n büyüdükçe dağılımın şekli normal dağılıma yaklaşır; bu yaklaşım hesapları kolaylaştırır.
Sıkça Sorulan Sorular
Binom dağılımında ortalama nasıl bulunur?
Ortalama, deneme sayısı ile başarı olasılığının çarpımıdır (n × p). Örneğin başarı olasılığı 0,2 olan 50 denemede ortalama 10 başarı beklenir.
Denemeler bağımsız değilse binom dağılımı kullanılabilir mi?
Hayır, bağımsızlık temel koşuldur. Örneğin küçük bir torbadan geri koymadan çekiliş yapılıyorsa olasılık her çekilişte değişir ve hipergeometrik dağılım daha uygundur.