İçeriğe geç
parazade
Borsa

Aşağı Yönlü Risk Nedir?

İngilizce: Downside Risk

Yayın: · Son güncelleme:

Aşağı Yönlü Risk Nedir? Kısaca

Aşağı yönlü risk, bir yatırımın değerinin beklenenin altına düşme ihtimalini ve bu düşüşün olası büyüklüğünü ifade eder; yatırımcının yalnız kayıp tarafındaki belirsizliğe odaklanan bir risk ölçüsüdür.

Aşağı Yönlü Risk nedir?
İçindekiler
  1. Aşağı yönlü risk nedir?
  2. Nasıl ölçülür?
  3. Nasıl sınırlanır?

Aşağı yönlü risk, bir yatırımın değerinin düşebileceği ve bu düşüşün ne kadar büyük olabileceği sorusuyla ilgilidir. Yatırımcı için fiyatın beklenenden fazla yükselmesi sorun değildir; asıl kaygı kayıptır. Bu kavram tam olarak bu tarafı ölçmeye çalışır.

Aşağı yönlü risk nedir?

Klasik volatilite ölçüsü, fiyatın yukarı ve aşağı tüm hareketlerini birlikte hesaba katar. Aşağı yönlü risk ise yalnız istenmeyen yöndeki hareketlere bakar. Analist raporlarında da bazen hedef fiyatın yanında "kötü senaryoda fiyatın inebileceği seviye" olarak verilir.

Nasıl ölçülür?

Yaygın yaklaşımlardan bazıları:

  • Aşağı yönlü sapma: Yalnız belirli bir eşiğin altındaki getirilerin dalgalanmasını hesaplar. Sortino oranı bu ölçüyü kullanır.
  • En büyük düşüş (maximum drawdown): Bir zirveden sonraki en derin dibe kadar yaşanan yüzde kayıp.
  • Riske maruz değer: Belirli bir güven düzeyinde, belirli bir sürede beklenebilecek en büyük kaybın tahmini.
  • Senaryo analizi: Kötümser varsayımlarla fiyatın nereye inebileceğini hesaplamak.

Nasıl sınırlanır?

  • Varlıkları ve sektörleri çeşitlendirmek,
  • Pozisyon büyüklüğünü toplam sermayenin küçük bir kısmıyla sınırlamak,
  • Önceden bir çıkış ya da zarar kes planı belirlemek,
  • Kaldıraçtan kaçınmak ya da çok sınırlı kullanmak.

Unutma: Hiçbir ölçü gelecekteki kaybın üst sınırını kesin olarak söyleyemez. Geçmiş veriler, olağanüstü olayları yeterince yansıtmayabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Aşağı yönlü risk ile volatilite arasındaki fark nedir?

Volatilite hem yukarı hem aşağı yöndeki dalgalanmayı ölçer. Aşağı yönlü risk ise yalnız değer kaybı tarafına odaklanır ve yatırımcının asıl endişesini daha doğrudan yansıtır.

Aşağı yönlü risk tamamen ortadan kaldırılabilir mi?

Hayır. Çeşitlendirme, pozisyon sınırlama ve çıkış planı riski azaltabilir, ama piyasada işlem yapan her yatırımcı belirli bir kayıp riski taşır.

İlgili terimler

Volatilite(Volatility)Volatilite, bir varlığın fiyatının belirli bir dönemde ne kadar ve ne sıklıkla dalgalandığını gösteren ölçüdür. Yüksek volatilite fiyatın hızlı ve sert hareket ettiğini, düşük volatilite ise daha durgun seyrettiğini gösterir.Sortino Oranı(Sortino Ratio)Sortino oranı, bir yatırımın hedef ya da risksiz getirinin üzerindeki fazla getirisini yalnız aşağı yönlü oynaklığa bölerek riskle düzeltilmiş performansı ölçen bir orandır.Riske Maruz Değer(Value at Risk)Riske maruz değer (Value at Risk, VaR), bir portföyün belirli bir süre içinde, belirli bir güven düzeyinde normal piyasa koşullarında uğrayabileceği en yüksek tahmini kaybı gösteren risk ölçüsüdür.Risk Yönetimi(Risk Management)Risk yönetimi, yatırımlarda karşılaşılabilecek riskleri tanımlama, ölçme ve kabul edilebilir düzeyde tutmak için önlem alma sürecidir. Zarar durdurma, çeşitlendirme, pozisyon büyüklüğü ve kaldıraç kontrolü başlıca araçlarıdır.Senaryo Analizi(Scenario Analysis)Senaryo analizi, bir yatırımın, portföyün ya da şirket değerlemesinin farklı olası gelecek durumlarında (iyimser, baz, kötümser gibi) nasıl sonuç vereceğini karşılaştırmalı olarak inceleyen yöntemdir.Halka Arz Getirisi(IPO Return)Halka arz getirisi, halka arzda belirlenen fiyattan alınan payların, borsada işlem görmeye başladıktan sonraki fiyatına göre sağladığı yüzde kazanç ya da kayıptır; genellikle ilk işlem günü ve belirli dönemler için hesaplanır.