Anlamsal Ağ Nedir?
İngilizce: Semantic Network
Yayın: · Son güncelleme:
Anlamsal Ağ Nedir? Kısaca
Anlamsal ağ (semantic network), kavramları düğümler, aralarındaki anlam ilişkilerini ise etiketli bağlantılar olarak gösteren ve bilgiyi insanların da kolayca okuyabileceği bir ağ biçiminde temsil eden bilgi gösterim yöntemidir.
Anlamsal ağ (semantic network), bilgiyi kavramlar ve bu kavramlar arasındaki ilişkiler üzerinden çizen bir bilgi gösterim biçimidir. Her kavram bir düğüm, her ilişki de "bir türüdür", "sahiptir", "parçasıdır" gibi bir etiket taşıyan bağlantıdır. Yapay zekânın erken dönemlerinden beri insan belleğinin nasıl düzenlendiğini modellemek ve makinelere bilgi aktarmak için kullanılır.
Anlamsal ağ nedir?
Basit bir örnek düşünelim: "Serçe – bir türüdür – Kuş", "Kuş – sahiptir – Kanat", "Kuş – bir türüdür – Hayvan". Bu ağda "Serçenin kanadı var mı?" sorusunun cevabı açıkça yazılmamış olsa da, bağlantılar izlenerek çıkarılabilir. Bu özelliğe kalıtım denir: alt kavramlar üst kavramların özelliklerini devralır.
Hangi ilişkiler kullanılır?
| İlişki | Örnek |
|---|---|
| Bir türüdür (is-a) | Kedi bir memelidir |
| Örneğidir (instance-of) | Tekir bir kedidir |
| Parçasıdır (part-of) | Tekerlek arabanın parçasıdır |
| Özelliğidir | Kar beyazdır |
Bugünkü yeri ve sınırları
Anlamsal ağlar, sonraki dönemde geliştirilen ontolojilerin ve bilgi grafiklerinin atasıdır. Dil biliminde kelimeler arasındaki eş anlam, karşıt anlam ve alt-üst anlam ilişkilerini gösteren sözcük ağları da bu fikre dayanır.
Erken anlamsal ağların bir sorunu, bağlantı etiketlerinin anlamının tam tanımlanmamasıydı; farklı sistemler aynı etiketi farklı yorumlayabiliyordu. Ayrıca istisnaları ifade etmek zordur: "Kuşlar uçar" kuralı penguen için geçerli değildir. Bu eksikler, daha biçimsel mantık temelli gösterimlerin geliştirilmesine yol açtı.
Sıkça Sorulan Sorular
Anlamsal ağ ile bilgi grafiği arasındaki fark nedir?
İkisi de kavramları ve ilişkileri ağ olarak gösterir. Anlamsal ağ daha çok kavramsal bilgi gösterimi için kullanılan eski bir yaklaşımdır; bilgi grafiği ise genellikle çok büyük ölçekli, gerçek varlık verileriyle dolu ve sorgulanabilir sistemleri ifade eder.
Anlamsal ağda kalıtım ne demek?
Alt kavramın, bağlı olduğu üst kavramın özelliklerini otomatik olarak devralmasıdır. Örneğin kuşların kanadı varsa, serçenin de kanadı olduğu sonucuna varılır.