EĞİM Formülü (SLOPE): Doğrusal Eğilimin Eğimini Bulma
EĞİM
İngilizce adı: SLOPE
Yayın: · Son güncelleme:
EĞİM kısaca
EĞİM, bilinen y ve x değerlerinden geçen en uygun doğrunun eğimini döndürür; x'teki bir birimlik artışın y'yi ortalama ne kadar değiştirdiğini gösterir. Aylık satış artışı ya da reklam etkisi gibi eğilimleri ölçer.
Söz dizimi
EĞİM(bilinen_y'ler; bilinen_x'ler)SLOPE(known_y's, known_x's)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
Argümanlar
| Argüman | Durum | Açıklama |
|---|---|---|
bilinen_y'lerknown_y's | Zorunlu | Bağımlı değerler: satış, maliyet gibi açıklanmak istenen veri. |
bilinen_x'lerknown_x's | Zorunlu | Bağımsız değerler: ay numarası, reklam bütçesi gibi açıklayan veri. Y ile aynı sayıda olmalıdır. |
İçindekiler
EĞİM ne anlatır?
Excel EĞİM formülü, veri noktalarına en iyi uyan doğrunun eğimini hesaplar. Sonuç, x bir birim arttığında y'nin ortalama ne kadar değiştiğini söyler. Ay numarasına göre satış verisinde eğim 32 çıktıysa satışlar ayda ortalama 32 adet artıyor demektir.
Grafikte eğilim çizgisi eklediğinizde Excel'in çizdiği doğrunun eğimi de bu değerdir. Fonksiyon aynı bilgiyi grafiğe gerek kalmadan bir hücrede verir ve veri değiştikçe güncellenir.
Söz dizimi ve argüman sırası
İki zorunlu argüman vardır: EĞİM(bilinen_y'ler; bilinen_x'ler). Sıra önemlidir: önce sonuç değerleri (y), sonra açıklayan değerler (x) yazılır. Ters yazarsanız farklı bir sayı çıkar ve hata mesajı da görmezsiniz.
Aralıklar farklı sayıda değer içeriyorsa sonuç #YOK olur. X değerlerinin hepsi aynıysa eğim tanımsızdır ve #SAYI/0! döner. Metin ve boş hücreler yok sayılır.
Aylık satış artışını ölçmek
Altı aylık satış verisi 420, 450, 470, 520, 540 ve 580 adet olsun. A sütununa 1'den 6'ya ay numaralarını yazıp =EĞİM(B2:B7;A2:A7) girdiğinizde sonuç 32'dir. Bu, dönem boyunca satışların ayda ortalama 32 adet arttığını gösterir.
Ay numarası yerine tarih de kullanabilirsiniz, ama o zaman eğim günlük artışı verir. Aylık yorum istiyorsanız 1, 2, 3 gibi sıra numaraları daha anlaşılır sonuç üretir.
Reklam bütçesinin satışa etkisi
Reklam bütçesi 10, 15, 20, 25 ve 30 bin TL iken satışlar 120, 138, 161, 170 ve 196 bin TL olsun. =EĞİM(C2:C6;B2:B6) 3,68 döndürür. Bu veride reklamdaki her 1.000 TL'lik artış, satışta ortalama 3.680 TL'lik artışla birlikte görülmüştür.
Bu sonuç geçmiş verinin bir özetidir, garanti değildir. Bütçe çok büyüdüğünde etki azalabilir; eğimi farklı dönemler için ayrı hesaplamak bunu fark etmenizi sağlar.
Eğimi grafikle doğrulamak
Hesapladığınız eğimi grafikle kontrol etmek kolaydır. Veriyi seçip Dağılım (XY) grafiği ekleyin, noktalara sağ tıklayıp Eğilim Çizgisi Ekle'yi seçin ve "Denklemi grafikte görüntüle" seçeneğini işaretleyin. Denklemdeki x katsayısı EĞİM sonucuyla aynı olmalıdır.
Bu kontrol özellikle argüman sırasından emin olmadığınızda işe yarar. Grafikteki katsayı ile hücredeki sonuç farklıysa büyük olasılıkla y ve x aralıklarını ters yazmışsınızdır.
İlgili fonksiyonlar ve sık hatalar
Doğrunun y eksenini kestiği nokta için KESMENOKTASI, x için tahmini y değeri için TAHMİN kullanılır. İlişkinin ne kadar güçlü olduğunu görmek isterseniz KORELASYON eğimin yanında iyi bir tamamlayıcıdır.
En sık hata argümanları ters vermektir. İkinci hata, aralıklardan birinde fazladan bir satır seçmektir; Excel bu durumda #YOK döndürür. Formülü yazdıktan sonra iki aralığın aynı satırlarda başlayıp bittiğini kontrol edin.
Kendi aylık verinizin yanına ay numaralarını yazın ve =EĞİM(B2:B13;A2:A13) ile aylık ortalama değişimi bulun.
Örnekler
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay no | Satış (adet) | ||
| 2 | 1 | 420 | 32 | |
| 3 | 2 | 450 | ||
| 4 | 3 | 470 | ||
| 5 | 4 | 520 | ||
| 6 | 5 | 540 | ||
| 7 | 6 | 580 |
=EĞİM(B2:B7;A2:A7)=SLOPE(B2:B7,A2:A7)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: 32
En uygun doğru her ay için 32 adet artış gösterir.
| A | B | C | D | E | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Ay | Reklam (bin TL) | Satış (bin TL) | ||
| 2 | Ocak | 10 | 120 | 3,68 | |
| 3 | Şubat | 15 | 138 | ||
| 4 | Mart | 20 | 161 | ||
| 5 | Nisan | 25 | 170 | ||
| 6 | Mayıs | 30 | 196 |
=EĞİM(C2:C6;B2:B6)=SLOPE(C2:C6,B2:B6)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
E2 hücresinin sonucu: 3,68
Reklamdaki her 1 birimlik (1.000 TL) artışa satışta ortalama 3,68 birimlik artış karşılık gelir.
| A | B | C | D | |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Fiyat (TL) | Satış (adet) | ||
| 2 | 50 | 300 | -4,4 | |
| 3 | 55 | 280 | ||
| 4 | 60 | 250 | ||
| 5 | 65 | 240 | ||
| 6 | 70 | 210 |
=EĞİM(B2:B6;A2:A6)=SLOPE(B2:B6,A2:A6)Türkçe Excel'de bağımsız değişkenler noktalı virgülle (;), İngilizce Excel'de virgülle (,) ayrılır.
D2 hücresinin sonucu: -4,4
Fiyattaki her 1 TL artış, satışta ortalama 4,4 adet düşüşle birlikte görülür.
Yaygın hatalar ve çözümleri
- #YOK
Neden: Y ve x aralıkları farklı sayıda değer içeriyor.
Çözüm: İki aralığı aynı satır sayısıyla seçin.
#YOK hatasının ayrıntılı çözümü → - #SAYI/0!
Neden: X değerlerinin hepsi aynı ya da aralık boş.
Çözüm: X aralığında farklı değerler bulunduğundan emin olun.
#SAYI/0! hatasının ayrıntılı çözümü →
İlgili fonksiyonlar
Sıkça Sorulan Sorular
Excel EĞİM formülü nasıl kullanılır?
=EĞİM(B2:B7;A2:A7) yazarsınız. İlk aralık y (ör. satış), ikinci aralık x (ör. ay numarası) değerleridir.
EĞİM sonucu nasıl yorumlanır?
X bir birim arttığında y'nin ortalama ne kadar değiştiğini gösterir. 32 sonucu, her ay ortalama 32 birimlik artış demektir.
Eğimle birlikte kesişim noktası nasıl bulunur?
KESMENOKTASI fonksiyonu aynı argümanlarla doğrunun y eksenini kestiği değeri verir.