İçeriğe geç
parazade

Zorunlu Pay Alım Teklifi Nedir?

İngilizce: Mandatory Tender Offer

Yayın: · Son güncelleme:

Zorunlu Pay Alım Teklifi Nedir? Kısaca

Zorunlu pay alım teklifi, halka açık bir şirketin yönetim kontrolünü kazanan kişi ya da kuruluşun, diğer pay sahiplerinin paylarını satın almak için mevzuat gereği yapması gereken tekliftir. Azınlık pay sahiplerine kontrol değişikliğinde çıkış imkânı tanır.

Zorunlu Pay Alım Teklifi nedir?
İçindekiler
  1. Zorunlu pay alım teklifi nedir, ne zaman doğar?
  2. Süreç ve fiyat
  3. Nelere dikkat etmeli?

Zorunlu pay alım teklifi, halka açık şirketlerde yönetim kontrolü değiştiğinde azınlık pay sahiplerini korumak için öngörülmüş bir mekanizmadır. Mantığı şudur: Şirketi yönetecek kişi değiştiğinde, bu değişikliği istemeyen pay sahipleri de paylarını adil bir fiyattan satarak çıkabilmelidir. Türkiye'de Sermaye Piyasası Kanunu ve SPK'nın II-26.1 sayılı Pay Alım Teklifi Tebliği ile düzenlenir.

Zorunlu pay alım teklifi nedir, ne zaman doğar?

Yükümlülük kural olarak bir kişinin, tek başına ya da birlikte hareket ettiği kişilerle, halka açık bir şirketin yönetim kontrolünü doğrudan veya dolaylı olarak kazanmasıyla doğar. Yönetim kontrolü; oy haklarının yarısından fazlasına sahip olmak ya da yönetim kurulu üyelerinin çoğunluğunu seçebilecek imtiyazlı paylara sahip olmak gibi durumlarla tanımlanır.

Tebliğ, yükümlülüğün doğmadığı ya da SPK'nın muafiyet tanıyabileceği bazı durumları da sayar; örneğin belirli koşullarda kontrolün yazılı bir anlaşmayla eşit paylaşılması. Bu istisnalar zaman içinde değişikliğe uğradığı için güncel metni SPK'dan kontrol etmek gerekir.

Süreç ve fiyat

  1. Kontrolü kazanan kişi, mevzuatta belirtilen süre içinde SPK'ya başvurur.
  2. Teklif fiyatı tebliğdeki kurallara göre hesaplanır; bu kurallar, kontrolü sağlayan işlemde ödenen fiyat ve borsa fiyatları gibi unsurları dikkate alır.
  3. SPK onaylı bilgi formu KAP'ta yayımlanır ve teklif süresi başlar.
  4. Pay sahipleri, isterse aracı kurumları aracılığıyla paylarını teklife sunar.

Nelere dikkat etmeli?

Hakim ortak değişikliği haberleri, zorunlu pay alım teklifi beklentisiyle fiyatı hareket ettirebilir. Ancak teklifin yapılıp yapılmayacağı, fiyatı ve zamanlaması muafiyetlere ve SPK kararlarına bağlıdır; bu beklentiyle işlem yapmak risklidir. Teklif dönemindeki tarihleri KAP'tan izlemek ve teklif fiyatını piyasa fiyatıyla karşılaştırmak gerekir. Genel süreç için pay alım teklifi maddesine bakabilirsin.

Sıkça Sorulan Sorular

Her pay devri zorunlu pay alım teklifi gerektirir mi?

Hayır. Yükümlülük kural olarak halka açık şirketin yönetim kontrolü el değiştirdiğinde doğar. Ayrıca tebliğde yükümlülüğün doğmadığı ya da muafiyet verilebilen durumlar vardır.

Zorunlu pay alım teklifinde fiyat nasıl belirlenir?

Fiyat, SPK'nın Pay Alım Teklifi Tebliği'ndeki kurallara göre belirlenir. Kontrolü sağlayan işlemde ödenen fiyat ve belirli dönemdeki borsa fiyatları gibi unsurlar dikkate alınır; ayrıntılar için güncel tebliğ metnine bakmak gerekir.

İlgili terimler

Pay Alım Teklifi(Tender Offer)Pay alım teklifi, bir kişi ya da kuruluşun halka açık bir şirketin paylarını belirli bir fiyat ve süre içinde satın almak için tüm pay sahiplerine kamuya açık olarak yaptığı çağrıdır. Türkiye'de SPK'nın Pay Alım Teklifi Tebliği'ne tabidir.Gönüllü Pay Alım Teklifi(Voluntary Tender Offer)Gönüllü pay alım teklifi, herhangi bir yasal yükümlülük olmadan bir kişi ya da kuruluşun halka açık bir şirketin paylarını belirli bir fiyat ve süre içinde satın almak için pay sahiplerine yaptığı tekliftir. SPK onayına tabidir.Hakim Ortak(Controlling Shareholder)Hakim ortak, bir şirkette sahip olduğu paylar, oy hakları veya imtiyazlar sayesinde yönetim kurulunu belirleyebilen ve şirketin önemli kararlarında belirleyici olan pay sahibidir. Halka açık şirketlerde yönetim kontrolüne sahip ortak olarak da anılır.Azınlık Hissedar(Minority Shareholder)Azınlık hissedar, bir şirkette yönetim kontrolünü sağlayacak kadar paya sahip olmayan, dolayısıyla genel kurul kararlarında belirleyici olamayan pay sahibidir. Borsada hisse alan bireysel yatırımcıların çoğu azınlık hissedardır.Sermaye Piyasası Kanunu(Capital Markets Law)Sermaye Piyasası Kanunu, Türkiye'de sermaye piyasasının güvenilir, şeffaf ve istikrarlı işlemesini ve yatırımcıların korunmasını amaçlayan 6362 sayılı temel kanundur. Halka arzdan borsalara, aracı kurumlardan piyasa suçlarına kadar pek çok alanı düzenler.Muafiyet(Deductible)Sigortada muafiyet, hasarın poliçede belirlenen tutar ya da oran kadar kısmının sigortalı tarafından karşılandığı, sigorta şirketinin yalnız bu kısmı aşan zararı ödediği uygulamadır. Genellikle daha düşük prim karşılığında seçilir.