Yığma Yapı Nedir?
İngilizce: Masonry Building
Yayın: · Son güncelleme:
Bu bilgi Ekim 2026 itibarıyla günceldir. Oran, limit ve mevzuat değişebilir; işlem yapmadan önce resmî kaynaktan kontrol edin.
Yığma Yapı Nedir? Kısaca
Yığma yapı, yüklerin kolon ve kiriş yerine taş, tuğla, briket ya da kerpiç gibi kâgir duvarlarla taşındığı yapı türüdür. Kırsal alanlarda ve eski şehir dokusunda sık görülür; depreme dayanımı malzemeye ve yapım kurallarına bağlıdır.
Yığma yapı nedir?
Yığma yapı, duvarların hem bölme hem taşıyıcı görevi gördüğü binadır. Duvarlar taş, tuğla, gazbeton blok, briket ya da kerpiç gibi malzemelerin harçla üst üste örülmesiyle yapılır. Döşemeler ahşap ya da betonarme olabilir.
Anadolu'daki köy evlerinin, eski konakların ve tarihî çarşıların büyük kısmı bu yöntemle inşa edilmiştir. Az katlı ve basit planlı yapılar için uygun bir tekniktir.
Depremde nasıl davranır?
Kâgir duvarlar basınca dayanıklıdır ama çekme ve kesme kuvvetlerine karşı zayıftır. Deprem sırasında duvarlarda çapraz çatlaklar oluşabilir. Hatıl, yani duvarları yatayda bağlayan betonarme kuşak yoksa duvarlar birbirinden ayrılabilir.
İyi yapılmış yığma bina, belirli kurallarla güvenli olabilir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği; kat sayısı, duvar uzunluğu, boşluk oranı ve hatıl gibi konularda yığma yapılar için ayrı kurallar içerir.
Yığma ev alırken nelere bakmalı?
Duvarlarda çapraz ya da merdiven biçimli çatlak olup olmadığını kontrol edin. Pencere ve kapı boşluklarının köşelere çok yakın olması zayıflık belirtisidir. Örneğin sonradan ikinci kat eklenmiş ve alt kat duvarları incelmiş bir köy evi ciddi risk taşıyabilir.
Ağır toprak damı olan eski evlerde çatı yükü de önemlidir. Bir inşaat mühendisinden güçlendirme seçeneklerini sorun; tescilli bir yapıysa müdahale öncesinde kurul onayı gerektiğini ve restorasyon kurallarını unutmadan planlama yapın.
Sıkça Sorulan Sorular
Yığma yapı kaç kat olabilir?
Kat sınırı Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde deprem tehlikesine göre belirlenir. Güncel sınırı yönetmeliğin yürürlükteki metninden ya da bir inşaat mühendisinden öğrenin.
Yığma bina güçlendirilebilir mi?
Evet, duvarlara lif takviyeli sıva, çelik hasır ya da yeni hatıl eklenmesi gibi yöntemlerle güçlendirilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna mühendislik incelemesiyle karar verilir.