İçeriğe geç
parazade
Siber Güvenlik & Dolandırıcılık

Yetkilendirme Ne Demek?

İngilizce: Authorization

Yayın: · Son güncelleme:

Yetkilendirme Ne Demek? Kısaca

Yetkilendirme, kimliği doğrulanmış bir kullanıcının ya da uygulamanın bir sistemde hangi verilere erişebileceğine ve hangi işlemleri yapabileceğine karar verme sürecidir. İngilizcede authorization olarak geçer.

Yetkilendirme nedir?
İçindekiler
  1. Yetkilendirme ne demek?
  2. Kimlik doğrulamadan farkı ne?
  3. Uygulamalarda yetkilendirme nasıl görünür?

Yetkilendirme ne demek?

Yetkilendirme, "Bu kişi bunu yapabilir mi?" sorusunun cevabıdır. Siz sisteme giriş yaptıktan sonra hangi menüleri göreceğinizi, hangi dosyaları açabileceğinizi ve hangi işlemleri onaylayabileceğinizi belirler. Bilişimde kısaca "authz" diye de yazılır.

Bir otel örneği farkı netleştirir. Resepsiyonda kimliğinizi göstermeniz kimlik doğrulamadır. Size verilen kartın yalnızca kendi odanızı ve spor salonunu açması ise yetkilendirmedir.

Kimlik doğrulamadan farkı ne?

İki kavram sık karıştırılır ama sırası bellidir:

  1. Kimlik doğrulama: Kim olduğunuzu kanıtlarsınız, örneğin şifre ve doğrulama koduyla.
  2. Yetkilendirme: Sistem, kimliğinize bağlı izinlere bakarak neye erişeceğinize karar verir.

Örneğin internet bankacılığına giren bir şirket çalışanı hesap hareketlerini görebilir. Ama 100.000 TL üzerindeki bir havaleyi onaylama yetkisi yalnızca şirket yetkilisine tanınmış olabilir; çalışan giriş yapmış olsa da bu işlemi tamamlayamaz.

Uygulamalarda yetkilendirme nasıl görünür?

Telefonunuzdaki "Bu uygulama kameranıza erişmek istiyor" sorusu da bir yetkilendirme adımıdır. Bir siteye "Google ile giriş yap" derken çıkan izin ekranında, o uygulamanın hangi bilgilerinize ulaşabileceğine siz karar verirsiniz; bu akış genellikle OAuth ile yürür.

İzin ekranlarını okumadan onaylamayın ve daha önce verdiğiniz izinleri telefon ayarlarından ara sıra gözden geçirin. Bir uygulamanın işlevi için gerekmeyen izinleri reddetmek, olası bir veri sızıntısının etkisini küçültür.

Sıkça Sorulan Sorular

Yetkilendirme ile kimlik doğrulama arasındaki fark nedir?

Kimlik doğrulama kim olduğunuzu kanıtlama adımıdır. Yetkilendirme ise kimliğiniz doğrulandıktan sonra hangi verilere ve işlemlere erişebileceğinize karar verilmesidir.

Yetkilendirme nedir, uygulama izinleri de buna girer mi?

Evet. Bir uygulamanın kameranıza, konumunuza ya da rehberinize erişmesine izin vermeniz yetkilendirme örneğidir ve bu izinleri telefon ayarlarından geri alabilirsiniz.

İlgili terimler

Kimlik Doğrulama(Authentication)Kimlik doğrulama, bir sisteme bağlanan kişinin ya da cihazın iddia ettiği kişi veya cihaz olduğunu şifre, doğrulama kodu, parmak izi gibi yöntemlerle kanıtlama sürecidir. İngilizcede authentication olarak geçer.Erişim Kontrolü(Access Control)Erişim kontrolü, bir kaynağa, örneğin dosyaya, uygulamaya, ağa ya da fiziksel bir odaya kimin, ne zaman ve hangi yetkiyle ulaşabileceğini belirleyip uygulayan güvenlik mekanizmalarının bütünüdür.OAuthOAuth, bir uygulamanın kullanıcı şifresini öğrenmeden, kullanıcının onayıyla başka bir hizmetteki verilere belirli ve sınırlı izinlerle erişmesini sağlayan açık yetkilendirme standardıdır. Güncel sürümü OAuth 2.0'dır.Uygulama İzinleri(App Permissions)Uygulama izinleri, telefon ve bilgisayardaki uygulamaların kamera, mikrofon, konum, rehber, fotoğraflar ya da SMS gibi hassas özelliklere ve verilere erişmek için sizden aldığı onaylardır.DoS Saldırısı(DoS Attack)DoS (Denial of Service, hizmet engelleme) saldırısı, bir web sitesini, sunucuyu ya da ağ hizmetini aşırı istek veya hatalı veri göndererek gerçek kullanıcılara hizmet veremez hâle getirme girişimidir.Siber Güvenlik(Cybersecurity)Siber güvenlik, bilgisayarları, telefonları, ağları ve bu sistemlerdeki verileri yetkisiz erişime, hasara ve hırsızlığa karşı korumak için kullanılan teknoloji, süreç ve alışkanlıkların bütünüdür.