Yarı Yapılandırılmış Veri Nedir?
İngilizce: Semi-Structured Data
Yayın: · Son güncelleme:
Yarı Yapılandırılmış Veri Nedir? Kısaca
Yarı yapılandırılmış veri, katı bir tablo şemasına bağlı olmayan ama etiketler, anahtarlar ya da işaretleyicilerle kendi içinde düzen taşıyan veridir. JSON, XML dosyaları ve uygulama logları en bilinen örneklerdir.
Yarı yapılandırılmış veri, yapılandırılmış ve yapılandırılmamış veri arasında bir yerde durur. Bir tablo kadar katı değildir, ama serbest metin kadar dağınık da değildir; verinin ne anlama geldiğini gösteren etiketler içerir.
Yarı yapılandırılmış veri nedir?
Bu tür veride her bilgi parçası bir anahtar ya da etiketle işaretlenir. Örnek bir JSON kaydı:
{"musteri": "A123", "sehir": "İzmir", "siparisler": [1001, 1002]}
Bir sonraki kayıtta "telefon" alanı olabilir, "siparisler" alanı olmayabilir. Kayıtlar aynı şablonu birebir izlemek zorunda değildir. Bu esneklik, sık değişen ya da iç içe geçmiş bilgileri saklamayı kolaylaştırır.
Örnekleri
- JSON ve XML dosyaları
- API yanıtları
- Uygulama ve sunucu logları
- E-postaların başlık bilgileri (gönderen, tarih, konu)
- HTML sayfaları
Nerede kullanılır?
Web servisleri arasında veri alışverişinin büyük kısmı JSON gibi biçimlerle yapılır. Doküman tabanlı veritabanları bu tür veriyi doğal olarak saklar. Analiz için çoğu zaman bu kayıtlar düzleştirilerek yapılandırılmış veriye dönüştürülür.
Yapay zekâ uygulamalarında da sık karşına çıkar: Büyük dil modellerinden belirli bir JSON biçiminde yanıt istemek, serbest metni programların işleyebileceği yarı yapılandırılmış bir çıktıya çevirmenin yaygın yoludur. Bu, araç çağırma gibi özelliklerin de temelidir.
Nelere dikkat etmeli?
Esnek yapı, tutarsızlığa da kapı açar. Aynı bilgi farklı kayıtlarda farklı adlarla yazılabilir. Bu nedenle şema doğrulama araçları ve açık alan tanımları kullanmak veri kalitesini korur.
Sıkça Sorulan Sorular
CSV dosyası yarı yapılandırılmış mıdır?
CSV genellikle yapılandırılmış veri sayılır, çünkü her satır aynı sütun düzenini izler. JSON ve XML ise iç içe ve değişken alanlara izin verdikleri için yarı yapılandırılmış kabul edilir.
Yarı yapılandırılmış veri hangi veritabanında saklanır?
Doküman tabanlı NoSQL veritabanları bu tür veriyi doğrudan saklayabilir. Pek çok ilişkisel veritabanı da JSON alanlarını destekler.