Yarı Denetimli Öğrenme Nedir?
İngilizce: Semi-Supervised Learning
Yayın: · Son güncelleme:
Yarı Denetimli Öğrenme Nedir? Kısaca
Yarı denetimli öğrenme (semi-supervised learning), az miktarda etiketli veriyi çok miktarda etiketsiz veriyle birlikte kullanarak, yalnızca etiketli veriyle eğitilen modellerden daha iyi sonuç almayı hedefleyen makine öğrenmesi yaklaşımıdır.
Yarı denetimli öğrenme (semi-supervised learning), denetimli öğrenme ile denetimsiz öğrenmenin arasında yer alan bir yöntemdir. Pratikte veri toplamak kolay ama etiketlemek pahalıdır: Bir hastanede binlerce röntgen görüntüsü olabilir, ama her birini uzman bir hekimin incelemesi zaman alır. Yarı denetimli öğrenme, etiketsiz verilerdeki yapıyı da kullanarak bu açığı kapatmaya çalışır.
Yarı denetimli öğrenme nedir?
Temel fikir şudur: Etiketsiz veriler doğru cevapları söylemese de verinin nasıl dağıldığını gösterir. Örneğin benzer görüntüler bir arada kümeleniyorsa, aynı kümedeki örneklerin büyük olasılıkla aynı etikete sahip olduğu varsayılabilir. Bu varsayımlar sayesinde birkaç etiketli örnek, çok sayıda etiketsiz örneğe "yayılabilir".
Nasıl çalışır?
- Sözde etiketleme (self-training): Model önce etiketli veriyle eğitilir, ardından etiketsiz verilere tahmin yapar. Kendinden çok emin olduğu tahminler etiket gibi kabul edilip eğitime eklenir.
- Tutarlılık düzenlemesi: Aynı örneğin biraz değiştirilmiş hâllerine modelin aynı tahmini vermesi istenir.
- Grafik tabanlı yöntemler: Örnekler benzerliklerine göre bağlanır ve etiketler bu bağlantılar boyunca yayılır.
- Ortak eğitim: Verinin farklı yönlerine bakan iki model birbirine etiket önerir.
Nelere dikkat etmeli?
Yarı denetimli öğrenme, etiketleme maliyetini ciddi biçimde azaltabilir. Ancak varsayımlar tutmazsa etiketsiz veri faydadan çok zarar getirebilir. Sözde etiketlemede model kendi hatalarını öğrenip pekiştirebilir; bu yüzden güven eşiği dikkatle seçilmeli ve sonuçlar etiketli bir doğrulama setiyle kontrol edilmelidir. Az etiketle çalışmanın başka bir yolu da hangi örneklerin etiketleneceğini akıllıca seçen aktif öğrenmedir.
Sıkça Sorulan Sorular
Yarı denetimli öğrenme ne zaman kullanılır?
Etiketsiz verinin bol, etiketli verinin ise az ve pahalı olduğu durumlarda kullanılır; tıbbi görüntüler, konuşma kayıtları ve metin sınıflandırma tipik örneklerdir.
Yarı denetimli öğrenme ile öz denetimli öğrenme aynı mı?
Hayır. Öz denetimli öğrenme etiketleri verinin kendisinden üretir ve hiç insan etiketi kullanmayabilir. Yarı denetimli öğrenme ise az da olsa insan etiketli veriye dayanır.